Hatay ilinden toplanan lif kabağı (Luffa aegyptiaca Mill.) genotiplerinin morfolojik karakterizasyonu

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BAHÇE BİTKİLERİ (YL) (TEZLİ), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DİLEK YILDIRIM

Danışman: KAZIM MAVİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada 116 O 127 no'lu Tübitak projesi kapsamında, Hatay İli ve İlçelerinden toplanan lif kabağı (Luffa aegyptiaca Mill.) genotiplerinin morfolojik karakterizasyonu yapılmıştır. Çalışmada kullanılan genotiplerin 32 adedi Hatay İlinin değişik ilçelerinden (Defne ilçesinden 7, Dörtyol ilçesinden 6, Arsuz ilçesinden 5, Antakya ilçesinden 4, Yayladağı ilçesinden 4, Altınözü ilçesinden 3, Samandağ, Payas ve Erzin ilçelerinden 1'er adet olmak üzere toplam 32 genotip), toplanmış, geriye kalan genotipler ise Çin, Kore ve Adana'dan temin edilmiştir. Toplamda 35 adet lif kabağı genotipinde çalışılmıştır. IPGRI (Uluslararası Bitki Genetik Kaynakları Birliği) tarafından geliştirilen deskriptör yardımı ile bitkisel özellikler morfolojik karakterizasyonda kullanılmıştır. Çalışmada kullanılan 35 lif kabağı genotipi 30'u kalitatif, 19'u kantitatif olmak üzere 49 morfolojik özellik ile karakterize edilmiştir. Yapılan gözlem ve ölçümlerde 6 kalitatif özellikte (gövde şekli, sülük durumu, yaprak dişliliği, bitki büyüme eğilimi, çiçekte cinsiyet ve sapın meyveden ayrılma durumu) herhangi bir çeşitlilik görülmezken, diğer incelenen özelliklerde düşük yada yüksek oranda farklılıklar olduğu saptanmıştır. Yapılan çoklu değişken analizlerinden temel bileşenler analizi sonuçlarına göre toplam varyans % 34.4 olurken, bir başka çoklu değişken analizlerinden kümeleme analizi sonuçlarına göre genotiplerin 6 adet küme oluşturdukları tespit edilmiştir. Seçilen genotipler arasında meyve tadı tatlı olan sebze olarak yenilebilecek özellikte olduğu tahmin edilen 10 genotip seçilmiştir. Bu genotipler 31 AR 03, 31 AR 05, 31 DE 01, 31 DE 06, 31 DE 07, 31 AN 02, 31 AN 05, 31 DÖ 03, 31 DÖ 04 ve 31 YA 01 kodlu genotiplerdir. Bu tatlı genotiplerin sonraki çalışmalarda kendilenerek saf hatlar elde edilmesi sebze olarak kullanılabilirliklerinin önünü açacaktır.