Mizah basınında Karagöz gazetesine göre II. Dünya Savaşı'nın analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HALİL İBRAHİM CAMTOZ
Danışman: OLCAY ÖZKAYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türk toplumunda mizah kültürü, oldukça eskiye dayanan bir geçmişe sahip olup yazılı basında yer almaya başlaması ise Osmanlı Devleti'nde matbaanın yaygınlaşmasıyla birlikte olmuştur. Tanzimat Dönemi ve sonrasında gerçekleştirilen modernleşme hareketleri yazılı Türk mizah anlayışının çeşitlenmesinde etkili olmuş, mizah basınına büyük katkı sağlamıştır. Özellikle II. Meşrutiyetin ilanından sonra çok sayıda mizah içerikli gazete ve dergi yayımlanmıştır. Bunlardan bazıları Letaif-i Asar, Diyojen, Latife, Geveze, Karagöz, Cadaloz gibi gazete ve dergilerdir. Yukarıda kısaca örneklerini verdiğimiz mizah basınında önemli bir yere sahip olan Karagöz gazetesi, toplumsal olayları sağduyulu bir anlayışla ele almıştır. Hemen hemen her sayısında; siyasi, güncel, edebi türden yazıları mizahi bir üslupla karikatürler üzerinden yorumlamıştır. Gazetenin sütunlarına taşıdığı bu türden yazı ve karikatürlerde II. Dünya Savaşı çeşitli yönleriyle ele alınmış ve son derece zengin bir görsel olarak değerlendirilebilecek resimli karikatürle yansıtılmıştır. Karagöz gazetesi, sadece savaş yıllarına değil aynı zamanda savaş sonrası barış sürecine dair haberlere de geniş yer vermiştir. Bu haberlerde ele alınan olaylar, her açıdan ön plana çıkan ve gazetenin de simgesel sembolü olan Karagöz-Hacivat tiplemesiyle karikatürlerde tasvir edilerek mizahi bir yaklaşım sergilenmiştir. Bu çalışmada Türk basın tarihinden Karagöz gazetesi yukarıda değinilen yönleriyle incelenerek Türk mizah basınında bu örneklem üzerinden İkinci Dünya Savaşı'nın analizinin yapılması amaçlanmıştır. Bu amaçla çalışmada ana kaynak olarak kullanılan Karagöz gazetesine ait koleksiyonun 1939-1945 yılları arasında yayımlanan nüshaları tespit edilmiş ve konu ile ilgili literatür taraması yapılmıştır. Daha sonra gazetenin yukarıda belirtilen tarih aralığında yayımlanan 687 sayılık külliyatı, Milli Kütüphane arşivinden temin edilmiştir. Ayrıca Türkiye'deki arşiv ve kütüphanelerde II. Dünya Savaşı hakkında yayımlanmış kitap, makale, dergi ve tezler temin edilerek incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Karagöz Gazetesi, Karikatür, Mizah, II. Dünya Savaşı.