Lipaz enziminin immobilizasyonu ve aromatik esterlerin sentezinde kullanımı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, KİMYA (YL) (TEZLİ), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA GEZER
Danışman: GÜL ÖZYILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada başlıca kalsiyum-alginat/kitosan (Ca-Alg/Kitosan) jele hapsetme yöntemiyle ve kitosan desteğe kovalent bağla immobilize edilmiş Candida rugosa (CRL) ve domuz pankreası (PPL) kaynaklı lipaz enzimleri kullanılarak aromatik ester üretimi amaçlanmıştır. Başlangıçta lipaz katalizi ile 15 farklı aroma esteri sentezlenmiş ve kokularına göre izoamil asetat ve hekzil asetat olmak üzere 2 tanesi araştırma amacıyla seçilmiştir. Aroma ester sentezi 4 enzim örneği (2 farklı lipaz ve 2 farklı destek) ve 2 farklı aroma esteri için ayrıntılı olarak araştırılmıştır. Reaksiyon ortamını belirlemek için ester sentezi hekzan, heptan, toluen, ksilen, kloroform ve ayrıca çözücüsüz ortamda gerçekleştirilmiştir. Tüm enzim türü ve aromalar için en iyi sonuçlar heptan ortamı için elde edilirken çözücüsüz ortamda en düşük üretim elde edilmiştir. İmmobilizasyon koşulları Ca-Alg/kitosan destek için sodyum alginat derişimi, kitosan derişimi, glutaraldehit derişimi ve kuruluk oranı, kitosan destek için ise arakol türü ve glutaraldehit derişimi açısından optimize edilmiştir. Ester sentezi için reaksiyon sıcaklıkları 30-60 ? C arasında değiştirilmiş ve en iyi sonuçlar Ca-Alg/Kitosan ve kitosan destek için sırasıyla 45 ve 40 ? C olarak elde edilmiştir. Asit ve alkol substratlarının derişimleri 10, 25, 50, 75 ve 100 mM arasında kullanılarak substrat çiftlerinin en uygun derişim değerleri elde edilmeye çalışılmıştır. En yüksek ester üretimi genellikle 50 mM asit ve alkol derişimlerinde elde edilmiş ve daha yüksek substrat derişimlerinde ester veriminin düştüğü gözlenmiştir. Ester üretimi ayrıca kesikli ve dolgu yataklı sürekli kolon reaktörlerde 8 saat reaksiyon süresince gerçekleştirilmiştir. İmmobilize lipazların 40 ? C'deki termal kararlılıkları 24 saat süreyle belirlenmiştir. Ayrıca depolama kararlılıkları 4 ? C'de 60 gün boyunca izlenmiştir. 60 günün sonunda Ca-Alg/kitosana immobilize edilmiş CRL ve PPL lipazlarının başlangıca göre sırasıyla % 36,8 ve % 33 aktivite gösterdikleri gözlenmiştir. Kitosan destek kullanıldığında ise bu değerler Candida rugosa ve domuz pankreası lipazları için sırasıyla %24,4 ve % 21,3 olarak belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Candida rugosa lipazı, Domuz pankreası lipazı, İmmobilizasyon,Sodyum alginat, Kitosan, Aroma esteri, izoamil asetat, hekzil asetat.