Üreme sezonu dışında östrüsleri senkronize edilen ivesi ırkı koyunlarda selenyum, vitamin E ve β-karoten ilavesinin fertilite parametrelerine etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, VETERİNERLİK DOĞUM VE REPRODÜKSİYON HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ENVER ÖZAR
Danışman: MUSTAFA KEMAL SARIBAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışma üreme mevsimi dışında progesteron içeren vaginal süngerlerle östrüs senkronizasyonu yapılan saha yetiştirme şartlarındaki İvesi koyunlarında, Se, β-karoten ve Vit E ilavelerinin fertilite parametreleri üzerindeki etkinliğinin belirlenmesi amacıyla düzenlendi. Çalışma, yaşları 2-6 aralığında, en az bir doğum yapmış 80 baş İvesi ırkı koyunda yürütüldü. Çalışmadaki koyunlara 20 mg kronolon (flugeston asetat) içeren süngerler (Chronogest CR®, Intervet, Türkiye) özel spekulum ile vaginaya yerleştirildi. Daha sonra koyunlar tesadüfi örnekleme yöntemi ile iki eşit gruba ayrıldı. Birinci gruptaki koyunlara (Grup I, n=40) 1 ml selenyum ve Vit E (1 mg/1 ml sodyum selenit ve 60 mg/ml Vit E, Yelvit®, Teknovet, Türkiye) ile 0.5 ml/10 kg CA β-karoten ve Vit E (15 mg/ml β-karoten ve 18.22 mg/ml Vitamin E'ye eşdeğer 20 mg dl-α-tokoferol asetat, Dalmavital®, Vetaş, Türkiye) enjeksiyonu kas içi yolla uygulandı. İkinci gruptaki koyunlar (Grup II, n=40) kontrol grubu olarak bırakıldı ve herhangi bir uygulama yapılmadı. Her iki grupta da süngerler 9 gün süreyle vaginada tutuldu ve süngerlerin çıkartılması sırasında 500 IU PMSG (Chronogest/PMSG, 6000 IU, Intervet, İstanbul, Türkiye) ve 0.075 mg d-cloprostenol (Senkrodin®, Vetaş, Türkiye) kas içi yolla uygulandı. Süngerlerin çıkartıldığı gün Grup I'deki koyunlara Dalmavital'in ikinci enjeksiyonu yapıldı. Koçlar süngerlerin çıkartılmasından 24 saat sonra günde iki kez sabah-akşam 1 saat süreyle sürüye katıldı. Grup I'de aşımı gerçekleşen koyunlara aşım sonrası 18. günde Dalmavital'in üçüncü enjeksiyonu yapıldı. Grup I ve Grup II'de sırasıyla östrüs başlangıç zamanları 45.30±1.71, 43.94±1.72 saat, östrüs oranları %79.1, 86.6, konsepsiyon oranları %66.66, 72.41, gebelik oranları %54.05, 58.33, doğum oranları %100, 100, yavru verimleri ise %135, 138 olarak saptandı. Gruplar arasında östrüs başlangıç zamanları, östrüs oranları, gebelik oranları, doğum oranları ve yavru verimleri arasında farklılık önemli değildi (p>0.05). Sonuç olarak, üreme mevsimi dışında östrüs senkronizasyonu yapılan İvesi koyunlarında Se, β-karoten ve Vit E ilavelerinin fertilite parametreleri üzerinde iyileştirici etkisinin olmadığı kanısına varıldı.