Çukurova koşullarında bazı ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) çeşitlerinin verim ve bazı kalite özelliklerinin belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TARLA BİTKİLERİ (YL) (TEZLİ), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ABDULLAH BOYACI

Danışman: MEHMET ATAK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma; Hatay-Antakya ve Adana-Karataş koşullarında, 2010-2011 kışlık yetiştirme sezonunda yürütülmüştür. Araştırmanın amacı, Çukurova bölge koşullarında yetiştirilen ya da yetiştirilmesi önerilen bazı yerli ve yabancı kökenli ekmeklik buğday çeşitlerinin verim ve bazı kalite özelliklerinin belirlenmesidir. Deneme, Tesadüf Blokları Deneme Desenine göre dört tekerrürlü olarak kurulmuş ve 7 adet (Adana-99, Colfiorito, Golia, Karatopak, Sagittario, Stendal ve Vittorio) ekmeklik buğday çeşidi materyal olarak kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan çeşitlerin verim özellikleri ile ilgili başaklanma süresi, bitki boyu, başak uzunluğu, başakta tane sayısı, başakta tane verimi, metrekarede başak sayısı, tane verimi ve bin tane ağırlığı ile ilgili veriler incelenmiştir. Kalite özellikleri olarak ise hektolitre ağırlığı, protein oranı, nem oranı, yaş gluten içeriği, kül miktarı, sedimantasyon değeri ve beklemeli sedimantasyon değerleri hakkında veriler incelenmiştir.Yapılan varyans analiz sonuçlarına göre; çeşitlerin verim ve kalite özellikleri bakımından farklı oldukları belirlenmiştir. Çeşit ortalamaları olarak; başaklanma süresi 134.3 ile 144.3 gün, bitki boyu 71.2 ile 124.9 cm, başak uzunluğu 6.95 ile 12.53 cm, başakta tane sayısı 41.00 ile 64.75 adet, başakta tane verimi 1.82 ile 3.47 g, metrekarede başak sayısı 564.25 ile 1065.00 adet, tane verimi 330.62 ile 805.35 kg/da, bin tane ağırlığı 37.55 ile 57.05 g, hektolitre ağırlığı 77.40 ile 85.03 kg, protein oranı % 12.73-14.98, nem miktarı % 12.08-13.50, yaş gluten içeriği % 29.63-34.73, kül miktarı % 0.54-0.67, sedimantasyon değeri 34.68 ile 49.45 mL, beklemeli sedimantasyon değeri ise 37.38 ile 53.25 mL arasında değişmiştir. Kalite özellikleriyle verim değerleri arasında ters bir ilişki olduğu görülmüştür. En yüksek tane verimi Karatopak çeşidinden elde edilmesine karşın, araştırmada kullanılan çeşitlerden Vittorio, Golia, Sagittario ve Stendal çeşitlerinin ise kaliteli ve orta verimli çeşitler olarak Çukurova koşulları için önerilebileceği belirlenmiştir.Anahtar sözcükler: Ekmeklik buğday, Triticum aestivum L., verim, kalite, protein.