Hatay ili patlıcan (Solanum melongena L.) üretim alanlarında virüs hastalıklarının, doğal konukçularının ve vektörlerinin araştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİTKİ KORUMA (YL) (TEZLİ), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞENAY DEMİRSÖZ

Danışman: GÜLŞEN SERTKAYA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Hatay ilinde 2016-2017 yıllarında yapılan çalışmada açık alan ve örtüaltı üretim alanlarında patlıcanlarda hastalık oluşturan virüsler ile bunların doğal konukçuları ve vektörleri araştırılmıştır. Şüpheli patlıcan ve yabancı otlardan alınan toplam 300 adet genç sürgün ve yaprak örneği simptomolojik, biyolojik (özsu inokulasyonu) ve serolojik (DAS-ELISA: Double Antibody Sandwich-Enzym Linked Immunosorbent Assay) yöntemleri ile incelenmiştir. Patlıcan alanlarında en fazla mozaik, kloroz veya sararma gibi simptomlar gözlenmiştir. Şüpheli patlıcan örneklerinde en fazla Cucumber mosaic virus (CMV) enfeksiyonu belirlenmiştir (% 19.0). Bunu sırasıyla Eggplant mottled dwarf virus (EMDV) (% 12.0), Potato virus Y (PVY) (% 4.3), Tomato spotted wilt virus (TSWV) (% 0.6) enfeksiyonu izlemiştir. Ayrıca, patlıcan bitkilerinde CMV ve PVY ile düşük oranda ikili karışık enfeksiyonlar saptanmıştır. Testlenen patlıcan örneklerinde Alfaalfa mosaic virus (AMV), Andean potato latent virus (APLV), Tobacco mosaic virus (TMV), Tomato chlorotic virus (ToCV) ve Tomato yellow leaf curl virus (TYLCV) enfeksiyonlarına rastlanmamıştır. Şüpheli Amaranthus retroflexus, A. viridis, Malva sylvestris, Mercurialis annua, Physalis angulata, Solanum nigrum ve Sonchus oleraceus'dan alınan örneklerde en fazla CMV enfeksiyonu belirlenmiş, bunu sırasıyla PVY tekli enfeksiyonu ve CMV+PVY ikili enfeksiyonu izlemiştir. Hatay ilinde patlıcan bitkilerinde CMV ve EMDV'nin yaygın olduğu belirlenmiştir.