Savaş nedeniyle göçe maruz kalmış 9-12 yaş arası Suriyeli mülteci çocuk resimlerinin psikolojik ve plastik açıdan yorumlanması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, GÜZEL SANATLAR EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SULTAN AVARA
Danışman: ABDURRAHMAN EREN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnsanlık ile birlikte savaş ve savaşın sonuçlarından olan göç de var olmuştur. Çeşitli sebeplerle ortaya çıkan göçlerden savaş sonrası ortaya çıkan zorunlu göç, zaman zaman çok büyük insan topluluklarını etkilemiştir. Dünyanın ve Türkiye'nin son yıllarda gördüğü en büyük göç dalgası şüphesiz ki 2011 yılında Suriye'de iç karışıklıklar ile başlayıp tüm dünyayı etkileyen Suriye mülteci göçüdür. Bu savaştan ve göçten en çok etkilenen ülke Türkiye olmuştur. Ülkenin birçok yerinde savaştan kaçan kişiler için geçici çadır kentler oluşturulmuştur. Çadır kentlerde barınan savaş mağduru kişiler kadar birçok Suriyeli Türkiye'de bulunan akrabalarının yanına yerleşmiştir. Yoğun göç alan sınır kentlerinden biri olan Şanlıurfa Akçakale ilçe merkezinde bulunan Suriyeli mülteci çocuklar ile çalışmalar yapılmıştır. Bu bağlamda, 9-12 yaş arası Akçakale'de bulunan Suriyeli mülteci çocuklara iki farklı yönerge doğrultusunda resim yaptırılmıştır. Toplamda 30 gönüllü kız ve erkek çocuğa resim yaptırılmış, yapılan 60 resim üzerinden plastik ve psikolojik yorum yapılmıştır. Zorunlu göçe maruz kalmış çocuklara üzgün çocuk fotoğrafları gösterilerek fotoğrafta yer alan çocuğun neden üzgün olabileceğini anlatan resim yapmaları istenmiştir. Biten resmin ardından ikinci aşamada mutlu çocuk fotoğrafları gösterilerek resim yapması ve yapılan her iki resim için de kuru boya, suluboya, pastel ve guaj boyalardan diledikleri gibi kullanarak boyama yapabilecekleri söylenmiştir. Resim yapma sürecinin tamamında iletişimi sağlamak için çevirmenler görev yapmıştır. Çalışmada, yapılan uygulama kısmından önce göç kavramı ve Türkiye'de göç hareketleri ile Suriye göçü üzerinde durulmuştur. Ardından çocuk resimleri ve gelişim aşamalarına değinilmiştir. Yapılan resimlerin yorumlanması ise plastik açıdan çizgi, perspektif, derinlik ve renk unsurları olarak ele alınmıştır. Ardından aynı resim psikolojik olarak değerlendirilmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda zorunlu göçe maruz kalan mülteci çocuk resimlerinin birçoğunda plastik gelişim açısından gerilik görülmüştür. Az sayıda çocuğun çiziminde plastik açıdan bazı dönemsel özellikler görülmüştür. Birçok çocuk plastik açıdan ya bir önceki dönem çizimleri yapmış ya da daha önceki dönem çizimlerine benzer resimler yapmıştır. Psikolojik olarak değerlendirildiğinde ise yaşanılan savaş ve zorunlu göçün etkileri mülteci çocukların resimlerinde görülmektedir. Çocuklara savaş fotoğrafları gösterilmediği, konuşmalar sırasında savaşa dair cümleler kurulmadığı halde, üzgün çocuk fotoğrafları gören çocukların, birçoğunun resimlerinde savaş sahneleri çizdiği görülmüştür.