Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, Tayfur Ata Sökmen Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HUBAN YILMAZ
Danışman: Mete Pekdiker
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Amaç: Psöriyatik artrit (PsA), aksiyel iskeleti
etkileyebilen kronik inflamatuvar hastalıktır. Atlantoaksiyel instabilite
(AAİ), tüm inflamatuvar artritlerde önemli komplikasyondur ancak PsA
olgularında AAİ monitörizasyonu konusunda konsensus yoktur. Çalışmamızda,
aksiyel PsA olgularında AAİ sıklığını ve ilişkili faktörleri saptayarak bu
konuda yol gösterici bilgiler sunmayı amaçladık.
Materyal-metod: ‘CASPAR’ kriteriyle PsA olarak
sınıflandırılmış ve ‘Calin’ kriterine göre aksiyel tutulumlu olarak değerlendirilmiş
erişkin PsA olguları tek merkezden çalışmaya alındı. Omurgayı etkileyebilen
inflamatuvar veya non-inflamatuvar hastalığı olanlar çalışmadan dışlandı.
Elektronik hasta dosyaları retrospektif olarak incelendi. Lateral nötral/tam
ekstansiyon/tam fleksiyon ve ağız açık anteroposterior filmler AAİ lezyonlarını
değerlendirmek amacıyla hastalara kör üç romatolog tarafından okundu.
Bulgular: Çalışmaya ortalama yaşı 48,8 yıl ve ortalama
PsA süresi 7,4 yıl olan ve %57’si kadın toplam 100 hasta alındı. Hastaların
%18’inde toplam 20 adet AAİ lezyonu saptandı; subaksiyel subluksasyon(SAS) sekiz,
anterior atlantoaksiyel subluksasyon (AAS) yedi, posterior AAS üç, lateral AAS
bir ve vertikal subluksasyon(VS) bir olguda saptandı. Atlantoaksiyel
instabiliteye sahip grupta psöriyasis(Ps) varlığı (p = 0, 037), skalp psöriyasisi
(p < 0,001), Ps ve PsA için hedefe yönelik tedavi kullanımı
(p < 0,001, p < 0,001) AAİ-negatif gruba göre
anlamlı olarak daha yüksekti.
Sonuç: Hedefe yönelik tedavi kullanan Ps ve PsA olguları
indirekt olarak konvansiyonel tedavilere dirençli ve yüksek hastalık aktiviteli
olguları yansıtmalarından dolayı bu PsA olgularının AAİ açısından monitörize
edilmesi akılcı bir yaklaşım olabilir. Konuyu daha iyi aydınlatabilmek için
sensitif görüntüleme metodlarıyla yapılacak prospektif çalışmalara ihtiyaç
vardır.