Antakya'da taşkına neden olan yan derelerde hidrograf analizi ile taşkın tahmini

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİYOSİSTEM MÜHENDİSLİĞİ (YL), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İSMAİL GEVREK

Danışman: AHMET İRVEM

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Taşkınlar mal ve can kaybına neden olan doğal afetlerden biridir. Taşkınların zararından korunmak için çeşitli taşkın önleme ve koruma yapıları projelenir. Projelemede en önemli kriter, maksimum taşkın debilerinin bilinmesidir. Antakya merkezinden geçen Asi nehri yan derelerinde yüzey akış ölçümlerinin olmayışı nedeniyle meydana gelebilecek 2, 5, 10, 25, 50 ve 100 yıllık yinelenmeli maksimum taşkın debileri sentetik hidrograf yöntemleri ile belirlenmiştir. Bu çalışmada, Ballıöz, Kisecik, Altınçay, Gülderen Kuyucak, Karaksı, Dikmece, Arpalı ve Karaali derelerinin havza özellikleri CBS ile doğru ve hızlı bir şekilde belirlenerek, DSİ, Mochus ve Gray sentetik yöntemlerin hidrograf elemanlarının hesaplanmasında kullanılmıştır. İstatistiksel yöntem kullanılarak farklı yinelenmeli yağış verileri ve SCS yöntemi kullanılarak yağıştan yüzey akış tahmin edilmiştir. Yöntemlerin kıyaslanması sonucunda Gray yöntemi en büyük taşkın değerlerini vermiştir. Bu yöntem sonuçlarına göre derelerin 100 yıllık taşkın debisi, Ballıöz deresi için 309 m3/sn, Kisecik için 283 m3/sn, Altınçay için 169 m3/sn, Karaksı için 295 m3/sn, Gülderen için 131 m3/sn, Kuyucak için 92 m3/sn, Dikmece için 270 m3/sn, Arpalı için 141 m3/sn, Karaali için 196 m3/sn olarak tahmin edilmiştir. Bu taşkın debilerinin taşkın koruma yapılarının projelenmesinde taşkın debisi olarak kullanılması önerilmektedir.