Türkiye'de kadınlara verilen siyasi hakların ulusal basına yansımaları (1930-1935)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YONCA DEFNE
Danışman: OLCAY ÖZKAYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkiye'de kadın hakları ile ilgili önemli çalışmalar Cumhuriyetle başlamıştır. Cumhuriyet döneminde kadınların hak ve statü kazanmalarının en önemli aşamalardan biri Türk Medeni Kanunu olmuştur. Kadınların, seçme ve seçilme hakkına kavuşmaları ise kadınların hayatın her alanında yer almaları gerektiği düşüncesine, toplumun bu fikre alışması sağlandıktan sonra gerçekleşmiştir. Türkiye'de basın, kadınların siyasi hakları ile ilgili yasa yürürlüğe girmeden önce bu konuyla ilgili yazılar yayımlayarak önemli bir görevi yerine getirmiştir. Örneğin, kadınların belediye seçimlerine katılabileceği yönündeki düşünceler, Kadınlar Birliği tarafından mitingler düzenlemesine neden olmuş ve mitingler sırasında yaşananlar basına konu oluşturmuştur. Nitekim 3 Nisan 1930 da 164 maddeden oluşan Belediye Kanunu ile kadınlara seçme hakkı verilmesi ile ilgili madde kabul edilmiş ve bu haber, dönem basınında büyük puntolarla geniş yer bulmuştur. Ancak kadınların 26 Ekim 1933 tarihinde elde ettikleri muhtarlık seçimlerine katılma hakları ile ilgili olarak yapılan yasal değişiklik basında gereken ilgiyi görmemiştir. Buna karşın Türk kadınlarının 5 Aralık 1934'te milletvekili seçme ve seçilme hakkına sahip olmaları basında geniş bir şekilde yer bulmuştur. Basının, kadınların siyasi kazanımlarına yönelik yasal düzenlemelerin yapıldığı süreçten seçimlerin gerçekleşmesine kadar geçen sürede meydana gelen tüm gelişmeleri ayrıntıları ile okuyucularına aktardığı anlaşılmaktadır. 17 kadın milletvekilinin, seçilerek meclise girdiği 1935'te yapılan seçimler ve kadın milletvekilleri dönem basınında oldukça fazla yer almıştır. 1935 yılının, Nisan ayında İstanbul'da toplanan Uluslararası Kadınlar Birliği'nin faaliyetleri basın tarafından izlenmiş ve kadın delegelerle yapılan görüşmelere gazetelerde geniş yer verilmiştir. Dünyanın birçok ülkesinden gelen kadınların Türk kadınının siyasi kazanımları elde etmeleri ve Mustafa Kemal'in bu konuya karşı gösterdiği hassasiyet ve kararlı tutum hakkındaki düşünceleri ile ilgili yazılar gazetelerin önemli bir bölümünü doldurmuştur.