Batman ve Şanlıurfa buğday alanlarında bulunan yabancı otlar ile yabani hardal (Sinapis arvensis L.) ve kısır yabani yulaf (Avena sterilis L.)'ın bazı biyolojik özelliklerinin belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bitki Koruma (Yl) (Tezli), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ERDAL ATEŞ

Danışman: İlhan Üremiş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkiye'de buğdayın yaklaşık % 20'sinin üretildiği Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan, Batman ve Şanlıurfa illerinin buğday ekim alanlarında bulunan yabancı otların tespit çalışmaları 2015 ve 2016 yıllarında yapılmıştır. Bulunan yabancı ot türlerinin yaygınlığı, yoğunluğu, özel ve genel kaplama alanları hesaplanmıştır. Her iki ilin buğday alanlarında yoğun görülen Avena sterilis L. (kısır yabani yulaf) ve Sinapis arvensis L. (yabani hardal) tohumlarının çimlenme sıcaklıkları laboratuvar koşullarında belirlenmiştir. Ayrıca, S. arvensis'in 1 ve 12 aylık tohumlarında dormansi kırma çalışmaları yapılmıştır. Survey çalışmaları sonucunda; Batman'da 28 familyaya ait 95 cins ve 114 yabancı ot türü; Şanlıurfa'da ise 27 familyaya ait 101 cins ve 121 yabancı ot türü belirlenmiştir. Yaygınlığı % 50'den fazla ve yoğunluğu 1 bitki/m2'nin üzerinde olan türler; Batman'da A. sterilis, S. arvensis, Galium tricornutum Dandy, Lolium spp., Vicia sativa L., Papaver spp. ve Convolvulus arvensis L. Şanlıurfa'da ise A. sterilis ve S. arvensis türleri saptanmıştır. Yapılan laboratuvar çalışmalarına göre Batman ve Şanlıurfa illerinden toplanan tohumların her iki il için minimum, optimum ve maksimum çimlenme sıcaklıklarının, sırasıyla; A. sterilis için 5 °C, 15 °C ve 30-35 °C olduğu; S. arvensis' in ise 5 °C, 15-25 °C ve 35 °C olduğu belirlenmiştir. Dormansi kırma çalışmalarına yönelik olarak yapılan uygulamalardaki en iyi sonuç 2000 ppm GA3 uygulaması ile S. arvensis'in 1 aylık tohumlarında % 95.7'ye, 12 aylık tohumlarında ise % 100'e ulaştığı bulunmuştur.