Hatay il merkezindeki hipertansiyon hastalarının tedaviye uyumlarını etkileyen faktörler

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, TAYFUR ATA SÖKMEN TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HİLAL KARABULUT

Danışman: EVRİM ARSLAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Hipertansiyon dünya genelinde yaygın olup mevcut tedavilere rağmen kontrol altına alınamayan önemli bir hastalıktır. Bu araştırmada Hatay'ın Antakya ilçesinde on sekiz yaş ve üzeri hipertansiyon hastalarının tedaviye uyumlarını etkileyen faktörleri saptamak amaçlanmıştır. Yöntem: Kesitsel tipteki araştırmanın evreni Hatay il merkezindeki 45 Aile Sağlığı Merkezine (ASM) kayıtlı 18 yaş ve üzeri hipertansiyon tanılı bireylerdir. Örneklem büyüklüğü 268 bulunmuştur. Çalışma yapılacak 15 ASM basit rastgele yöntem ile belirlenmiş ve ASM'lerin her biriminden altı hastaya ulaşılacak şekilde tabakalandırılmıştır. ASM'lere başvuran hastalar ile Google Formlar kullanılarak yüz yüze yapılan çalışmada 300 hastaya ulaşılmıştır. Sosyodemografik özellikler, hastalık ve ilaç kullanımları ile ilgili özellikler, antropometrik ölçümler (boy, kilo ve bel çevresi), kan basıncı ölçüm değerleri ve İlaç Tedavisine Bağlılık/Uyum Öz-Etkililik Ölçeği Kısa Formu (İBÖS-KF) olmak üzere toplam 73 soruluk anket uygulanmıştır. Bulgular: Katılımcıların %45,1'inde tansiyonun kontrol altında olmadığı saptanmıştır. On yıl ve üzeri tanı alanların, ilaçları hakkında bilgi sahibi olanların, ilaçlarını kullanan ve düzenli kontrole gidenlerin, tansiyonunu ölçebilenlerin, hipertansiyon konusunda eğitim alanların ve yaşam tarzı değişikliklerini uygulayanların tedaviye uyumlarının iyi olduğu; son bir yılda acile başvurusu olanların ise kötü olduğu bulunmuştur (p<0,05). İBÖS-KF ölçek puan ortalamaları 37,2±9,6 olup tedaviye uyumları ortalamanın biraz üzerindedir. Ölçek puanı ile tanı alma süreleri arasında pozitif yönlü (r=0,176, p=0,003); sistolik ve diyastolik kan basıncı ortalamaları arasında ise negatif yönlü bir ilişki saptanmıştır (r=-0,272, p<0,001; r=-0,179; p=0,002). Sonuçlar: Hatay il merkezindeki hipertansiyon hastalarının tedavi uyumları ortalamanın üzerinde bulunmuştur. Hastaların tansiyon hakkında bilgi sahibi olmalarının tedaviye uyumu etkileyen en önemli faktör olduğu bulunmuştur. Hastaların dörtte üçü ilaçlarını düzenli kullanmalarına rağmen yaklaşık yarısında tansiyon kontrolünün sağlanamadığı saptanmıştır. Tedavi uyumuyla ilişkili faktörleri saptamak için daha fazla çalışma yapılıp sonuçlar değerlendirilmeli ve tedavi uyumunun arttırılması için çeşitli stratejiler hayata geçirilmelidir.