Beauveria bassiana sekonder metabolitlerinin Dendroctonus micans, Glyphodes pyloalis ve Thaumetopoea pityocampa türleri üzerindeki insektisidal aktivitelerinin belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALİ SOYDİNÇ

Danışman: BİRGÜL ÖZCAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kimyasal insektisitlerin yoğun ve bilinçsiz şekilde kullanılması, aktif bileşenlerine karşı direnç geliştirmiş zararlı böcek popülasyonlarının ortaya çıkmasına ve önemli çevre sorunlarına neden olmuştur. Böceklerin neden olduğu ekonomik kayıpların kontrol altına alınmasında kimyasal böcek öldürücülere alternatif olarak entomopatojenik mikrop kaynaklı biyoaktif bileşikler önem kazanmaktadır. Çalışma kapsamında ormanlık alanlardan ölü olarak toplanan kabuk zararlısı Dendroctonus micans ve Ips sexdentatus türlerinden entomopatojenik fungus izolasyonu yapılarak morfolojik (koloni ve mikroskobik) ve moleküler yöntemlerle (MALDI TOF MS ve ITS dizileme) identifikasyonu gerçekleştirilmiştir. Entomopatojen tür Beauveria bassiana olduğu tespit edilen 27b2 izolatının ekstraselüler kültür ortamından etil asetat ve miselinden asetonla sekonder metabolit ekstraksiyonu yapılmış ve fungal ekstraktların 3 farklı konsantrasyonda (500, 2000 ve 5000 ppm) Dendroctonus micans, Glyphodes pyloalis ve Thaumetopoea pityocampa zararlıları üzerindeki insektisidal aktiviteleri belirlenmiştir. B. bassiana 27b2 etil asetat ve aseton ekstraktlarının D. micans larva ve erginleri üzerinde, aseton ekstraktının T. pityocampa larvaları üzerinde %100 öldürücü aktivite gösterdiği tespit edilmiştir. Veriler entomopatojenik 27b2 izolatı sekonder metabolitlerinin iki zararlı üzerinde biyo-pestisit olarak kullanılabilme potansiyelinin bulunduğunu göstermiştir. Bu çalışma ile ilk kez, entomopatojen B. bassiana 27b2 izolatı sekonder metabolit ekstraktlarının G. pyloalis, T. pityocampa ve D. micans türleri üzerindeki insektisidal etkileri belirlenmiştir.