Çevre yönetimine katılım: Hatay örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ELİF UZUNAY

Danışman: ŞENOL ADIGÜZEL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Geçtiğimiz 20. yüzyılda çevre sorunları geniş halk kitlelerini ilgilendiren bir sorun haline gelmiştir. Çevre sorunları ile mücadele sürecinde, çevre yönetimi ve karar mekanizmalarına halkın ve sivil toplum örgütlerinin katılımı büyük önem taşımaktadır. Bireylerin çevre yönetim süreçlerinde rol oynaması, etkide bulunması ve yaşamını biçimlendirecek bu süreç içinde var olması, katılımcı bir çevre yönetimi için önemlidir. Ülkemizde merkezi ve yerel düzeyde birçok kuruluş, çevreyle ilgili görev ve sorumluluklarla yetkili kılınmıştır. Çevre sorunlarıyla ilgili merkezi ve yerel kuruluşlar, kendileri için belirlenmiş görev alanları dahilinde, çevrenin korunması ve geliştirilmesine ilişkin yürütme, planlama, düzenleme gibi işlevleri yerine getirerek çevre yönetimine katkıda bulunmaktadır. Türkiye'de çevre yönetiminden sorumlu kurumlar, merkezi ve yerel yönetim kuruluşları olmak üzere ikiye ayrılır. Merkezi düzeyde çevre yönetimine katılım, çevre mevzuatındaki bir takım düzenlemelerle sağlanmaya çalışılmaktadır. Bu düzenlemelerin belki de en önemlisi Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği'ndeki halkın katılımı toplantılarıdır. Yerel yönetim düzeyinde ise kent konseyleri, belediye meclisleri ihtisas komisyonları, meclis toplantılarına katılım vb. gibi yöntemlerle çevre yönetimine katılım sağlanmaya çalışılmaktadır. Bu çalışma, çevre yönetimine katılım bağlamında Hatay İli örneğinden yola çıkılarak hazırlanmıştır. Çalışmanın temel amacı, Hatay İli'nde merkezi ve yerel yönetim birimlerinin halkın çevre yönetimine katılımını sağlayıcı ne tür mekanizmalar geliştirdikleri ve bu mekanizmaların işlevselliğinin ne düzeyde olduğu, halkın bu mekanizmaları ne ölçüde kullanabildiğini, katılımın boyutunun ne düzeyde olduğunu ortaya koymaya çalışmaktır. Çalışmamızda bu amacı gerçekleştirebilmek için, nitel araştırmalarda kullanılan veri toplama yöntemleri kullanılmıştır. Çalışmanın kuramsal bölümleri yazılı doküman ve belgelerin analizi yöntemi kullanılarak oluşturulurken, alan araştırması bölümünde ise önceden hazırlanmış ve yapılandırılmış "görüşme kağıdı" kullanılmıştır. Bu doğrultuda, yapılandırılmış "görüşme kağıdı"ndaki sorular, Hatay Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü uzmanları ile Hatay Büyükşehir Belediyesi ve Büyükşehir İlçe Belediyelerinde çevreden sorumlu birimlerdeki uzman görevlilere, ayrıca yereldeki çevre örgütleri yetkililerine ve akademisyenlere yöneltilerek, halkın çevre yönetimine katılım düzeyleri saptanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın sonunda, kuramsal ve uygulama yöntemi ile elde edilen veriler birlikte değerlendirilmiş ve elde edilen bulgular ışığında öneriler geliştirilmiştir.