Azo tekstil boyalarının renk ve toksisitesinin halofilik arkeler tarafından giderimi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EVRİM YILDIZ
Danışman: BİRGÜL ÖZCAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ksenobiyotik yapılarından dolayı biyolojik yıkıma dirençli azo bileşikleri en büyük ve en fazla çeşit içeren sentetik boya grubunu oluşturmaktadır. Genellikle yüksek tuz içeren tekstil atık sularıyla dışarıya bırakılmaları nedeniyle çevre güvenliği için önemli bir tehdit oluşturmaktadırlar. Dolayısıyla kaynaklarımızın korunması için bu kirleticilerin giderilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu amaçla, halofilik arke izolatları kullanılarak azo boyalarının renk giderimi araştırılmıştır. %20 NaCl ve RS5 içeren katı/sıvı ortamda 121 arkeal izolatın renk giderim yetenekleri taranmış ve en yüksek renk gideriminin F89A1, B44B ve CH7 izolatlarına ait olduğu belirlenmiştir. Üç arkeal izolatın maksimum renk giderimini statik koşullarda, %20 NaCl, pH 7.5 ve 45C'de gerçekleştirdiği belirlenmiştir. F89A1 ve B44B izolatlarının 1000 ppm boya konsantrasyonuna kadar renk giderimi gerçekleştirdiği, CH7 izolatının ise 500 ppm ve üzerindeki boya konsantrasyonlarının rengini gideremediği saptanmıştır. İnokulum miktarının artışı ile renk giderim süresinin kısaldığı ancak renk giderim oranında değişim olmadığı ve iz elementlerin renk giderimini etkilemediği belirlenmiştir. Organik azot kaynaklarının ve özellikle maya özütü renk giderimini arttırdığı tespit edilmiştir. Boyaların renk gideriminde azoredüktaz enziminin rol oynadığı belirlenmiş olup, F89A1 suşunda en yüksek enzim aktivitesi 2.5 M KCl, 45C sıcaklık ve pH 7.0'de 12.8 U/ml olarak, B44B ve CH7 için 2.5 M KCl, 35C sıcaklık ve pH 7.5'da sırası ile 11.63 U/ml ve 11.07 U/ml olarak hesaplanmıştır. RS5 ve RK180 boyalarının ve renk giderimi sonrası boya giderim ortamının agar difüzyon yöntemi ile arkeal test organizmaları üzerinde toksik etkiye rastlanmamış, Mikrotoks analizi sonucunda ise düşük seviyelerde toksik etki gözlenmiştir. GC-MS analizi sonucunda aromatik aminli bileşiklerin varlığı gösterilmiş olup artan inkübasyon periyoduyla birlikte yıkım ürünlerinin arttığı tespit edilmiştir. Bu çalışma ile ilk kez halofilik arke suşları kullanılarak yüksek tuz konsantrasyonunda azo tekstil boyalarının renk giderimi ve arkeal azoredüktaz aktivitesi çalışılmıştır. Anahtar kelimeler: Halofilik arke, Tekstil azo boyaları, Azoredüktaz, Renk Giderimi, Toksisite giderimi