Sjögren sendromunda ileri basamak çözücü lipid mediyatörleri ile oksidatif stres ilişkisinin incelenmesi

MÜGE HİLOOĞLU

Sjögren sendromunda ileri basamak çözücü lipid mediyatörleri ile oksidatif stres ilişkisinin incelenmesi

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MOLEKÜLER BİYOKİMYA VE GENETİK (DR), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MÜGE HİLOOĞLU

Danışman: SERDAR DOĞAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sjögren sendromu (SS) tükürük ve lakrimal bezler gibi salgı bezlerini etkileyen sistemik, kronik inflamatuvar, otoimmün bir hastalıktır. İleri basamak çözücü lipid mediyatör (SPMs) ailesinden olan protektinler (NPD1/PD1) inflamasyonunun başlangıcından, homeostaza kadar olan süreçte önemli role sahiptirler. Bu çalışmada pSS hastalarında PD1, TNF-alfa, IL-6, Total Antioksidan Status (TAS), Total Oksidan Status (TOS) ve Malondialdehid (MDA) düzeylerinin ölçülmesi; bu parametrelerin birbirleriyle ve klinik parametrelerle olan ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Hastanesi İç Hastalıkları (Romatoloji) Kliniği'nde pSS tanısıyla takip edilen 45 hasta ile bunlarla yaş ve cinsiyet uyumlu 29 sağlıklı birey kontrol grubu olarak dahil edildi. Serum PD1, TNF-alfa, IL-6 düzeyleri ELİSA yöntemiyle, TAS ve TOS düzeyleri kolorimetrik yöntemle ve MDA düzeyleri ise spektrofotometrik yöntemle çalışıldı. Hasta grubunda TNF-alfa, IL-6, TOS, OSİ ve MDA düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek iken (sırasıyla, p=0,028, p=0,034, p=<0,001, p= <0,001, p= <0,001) PD1 ve TAS düzeyleri anlamlı derecede düşük bulunmuştur (sırasıyla, p= <0,001, p=<0,001). Hasta gruplarına ait PD1 seviyeleri ile TAS arasında yüksek düzeyde pozitif yönde korelasyon olduğu (p=0,002, r= 0,361**) bununla birlikte PD1 ile OSİ ve MDA düzeyleri arasında yüksek düzeyde negatif yönde korelasyon olduğu görülmüştür (sırasıyla p=0,002, r=-0,362**, p=0,001, r=-0,416**). pSS'de değişen faktörleri belirlemeye yönelik olarak yapılan lojistik regresyon analizi modelinde hasta grupta kontrol grubuna göre OSİ 6.27 kat (p=0.006) yüksek bulunurken Protektin D1 1.504 kat (p=0.048) düşük bulunmuştur. Tüm bu sonuçlara göre ileri basamak çözücü lipid mediyatörlerinden biri olan PD1'in oksidatif stres parametreleri ile ters orantılı olarak SS patogenezindeki inflamasyonda hafifletici bir etkisi olduğu söylenebilir.