Hemodiyaliz hastalarına tele-hemşirelik yoluyla verilen eğitim ve danışmanlığın hastalık yönetimine, yaşam kalitesine ve öz bakım davranışına etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ABD, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İLKER TUTUR
Danışman: Emine Kır Biçer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma; Hemodiyaliz hastalarına tele-hemşirelik yoluyla verilen eğitim ve danışmanlığın hastalık yönetimine, yaşam kalitesine ve öz bakım davranışına etkisini değerlendirmek amacıyla randomize kontrollü deneysel araştırma tasarımı kullanılarak yapıldı. Araştırma; Hatay ilinin Kırıkhan ilçesinde Kırıkhan Devlet Hastanesi HD Ünitesi'nde Eylül 2022- Haziran-2023 tarihleri arasında yapıldı. Verilerin toplanmasında; hasta bilgi formu, metabolik kontrol izlem formu, Hemodiyaliz Hastalarının Diyet Bilgi Ölçeği(HHDBÖ), Hemodiyaliz Hastalarının Diyet Davranış Ölçeği (HHDDÖ), Diyaliz Semptom İndeksi(DSİ), Hemodiyaliz Hastalarında Sıvı Kontrol Ölçeği(HHSKÖ), Hemodiyaliz Hastalarında Arteriyovenöz Fistüle İlişkin Öz Bakım Davranışlarını Değerlendirme Ölçeği, Böbrek Hastalığı Yaşam Kalitesi-36 Ölçeği, tele-hemşirelik memnuniyet değerlendirme formu kullanılmıştır. Araştırma sonunda yapılan güç analizinde veri karşılaştırmalarının sonuçları %95, %99 güven aralığında; p<0,05, p<0,01 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Araştırmada katılımcıların HHDBÖ, HHDDÖ, HHSKÖ ve DSİ ön test-son test ölçümleri arasında fark olduğu saptanmıştır. Deney grubuna uygulanan tele-hemşirelik ile izlem sonucunda HHDBÖ, HHDDÖ ve HSKÖ puan ortalamalarının arttığı, kontrol grubunda ise düşüş olduğu, DSİ puan ortalamalarının deney grubunda düştüğü, kontrol grubunda arttığı görülmüştür. HD Hastalarında Arteriyovenöz Fistüle (AVF) İlişkin Öz Bakım Davranışlarını Değerlendirme Ölçeği ön test-son test ölçümleri arasında fark olduğu deney grubunun uygulanan tele-hemşirelik ile izlemi sonucunda AVF ilişkin öz bakım davranışlarının arttığı, kontrol grubunda ise puan ortalamalarının düştüğü saptanmıştır. Böbrek Hastalığı Yaşam Kalitesi-36 Ölçeği; Fiziksel İşlevler alt boyutu, Mental İşlevler, Böbrek Hastalığı Yükü, Semptomlar ve Problemler, Günlük Yaşam Etkileri ölçümleri arasında fark olduğu, deney grubunun uygulanan tele-hemşirelik ile izlemi sonucunda tüm alt boyutlarda puan artışı olduğu, kontrol grubunda ise puan ortalamalarının düştüğü gözlemlenmiştir. Sonuç olarak HD hastalarına tele-hemşirelik yoluyla verilen eğitim ve danışmanlığın hastalık yönetimine, yaşam kalitesine ve öz bakım davranışına olumlu yönde etki ettiği ve tele-hemşirelik destekli bireysel eğitiminin HD tedavisi alan hastalarda kullanılabilir bir uygulama olduğu sonucuna ulaşılmıştır.