Doğrudan yabancı yatırımlar ile dış ticaret arasındaki ilişki: Türkiye örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, İKTİSAT (YL) (TEZLİ), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZGE MILIK

Danışman: ALİ ACARAVCI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma Türkiye için doğrudan yabancı yatırımların dış ticaret üzerindeki etkisini incelemektedir. Aynı zamanda Türkiye'deki doğrudan yabancı yatırımların 2003 ve 2018 yılları arasında dış ticareti nasıl etkilediğini analiz ederek literatüre katkıda bulunmaktadır. Çalışmamız gelişmekte olan ülkeler sınıfında olan Türkiye üzerine odaklanmıştır. Bu anlamda ihracat-doğrudan yabancı yatırımlar ve ithalat-doğrudan yabancı yatırımlar arasındaki ilişki iki ayrı model kullanarak araştırılmıştır. Uygulamada zaman serisi yöntemlerinden faydalanılmıştır. Seriler 2003 yılının ilk çeyreği ile 2018 yılının üçüncü çeyreği arasındaki dönemi kapsayan verilerden oluşmaktadır. Modele, Doğrudan yabancı yatırımlar, ithalat ve ihracat değişkenlerinin yanı sıra daha sağlıklı sonuçlara ulaşabilmek adına; fiyat, reel döviz kuru, ve gelir (Türkiye ve OECD ülkelerine ait gelir) değişkenleri de dahil edilmiştir. Serilere durağanlık analizi kapsamında ADF ve KPSS birim kök testleri, eşbütünleşme analizi kapsamında ARDL sınır testi kullanılmıştır. ARDL eşbütünleşme analizi sonucuna göre doğrudan yabancı yatırımların ihracat üzerinde herhangi bir etkisine rastlanmazken, ithalatı arttırdığı yönünde bulgular elde edilmiştir. Doğrudan yabancı yatırımların ihracat sektörünü güçlendirdiği yönünde elde edilen bulgular 2003-2018 dönemi için geçerli değildir.