Bir yerel kalkınma modeli olarak kooperatifçilik: Hatay Büyükşehir Belediyesi örneği


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HALİL İBRAHİM ÇELEBİ

Danışman: MURAT TEK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kooperatifler ekonominin güçlendirilmesine katkı sağlayan ve bu yönüyle günümüzde yeniden tercih edilmeye başlayan dayanışma modelleridir. Kooperatif yapılar yerel ekonomik kalkınmada önemli rol oynamaktadırlar. Nitekim BM'in kooperatiflerin ekonomik ve sosyal kalkınmadaki rolüne ilişkin uzun bir süredir raporlar yayınlaması bu durumun bir göstergesi olarak değerlendirilebilir. Ülkemizde kooperatiflerin yeniden kalkınma politikalarında bir araç olarak tercih edilmeye başlanmasında belediyelerin çok önemli rolleri vardır. Özellikle son yirmi yıldır kamu yönetiminde merkeziyetçiliği azaltma noktasında yapılan düzenlemeler sonucu belediyeler görev ve yetkileri genişletilerek daha etkili yerel aktörler haline gelmişlerdir. Böylece belediyeler artık yol, su, temizlik gibi temel beledi hizmetleri yerine getiren birimler olmanın yanı sıra, yerel kalkınma açısından kaynak yaratabilen, aktörler arası ilişkiler kurabilen, dinamik yerel aktörler olarak hareket etmeye başlamışlardır. Belediye kooperatif ilişkilerine yönelik ülkemizde son 10 yıldır iyi uygulamaların artarak devam ettiğini görmekteyiz. Özellikle İzmir Büyükşehir Belediyesinin kalkınma kooperatifleri ile kurmuş olduğu başarılı ilişkilerin birçok belediye için kooperatiflerle ilişki kurmak noktasında özendirici etkisi olduğunu söyleyebiliriz. Bu bağlamda Hatay Büyükşehir Belediyesi de mevcut iyi uygulamaların etkisiyle yerel kalkınmaya yönelik kooperatiflerle gayretli ve özgünlükler içeren ilişkiler kurmaya çalışmaktadır. Çalışmamızda Hatay Büyükşehir Belediyesinin yerel kalkınma noktasında kooperatiflerle nasıl ilişki içerisinde olduğuna odaklanılmıştır. Söz konusu bu ilişkiyi içeriklendirmek için hem Hatay Büyükşehir Belediyesi hem de Hatay'da faaliyet gösteren tarımsal kalkınma kooperatiflerine yönelik yarı yapılandırılmış sorulardan oluşan ve elde edilen bulguların betimsel ve içerik analizlerine dayalı bir nitel saha çalışması yapılmıştır. Elde ettiğimiz sonuçların katkısıyla kooperatiflerin yerel kalkınma açısından oldukça etkili olabileceği iddiası taşıyan bir kooperatif belediyecilik model önerisi ortaya koyulmuş ve söz konusu model önerisi "Hatay Modeli" olarak adlandırılmıştır. Modelimizi geliştirmeye yönelik SWOT ve PESTLE Analizleri yapılmış, ortaya çıkan güçlü ve zayıf yönler çerçevesinde kapsamlı öneriler ortaya koyulmuştur.