Doğu Akdeniz Bölgesi daphne türlerinin, morfolojik karakterizasyonları, süs bitkisi olarak kullanılabilecek tiplerin belirlenmesi ve çoğaltma tekniklerinin araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BAHÇE BİTKİLERİ (YL) (TEZLİ), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FULYA UZUNOĞLU
Danışman: KAZIM MAVİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma Doğu Akdeniz Bölgesi florasında yetişen ve çeşitlilik içeren Daphne türlerinin dağılımını belirlemek, belirlenen türlerde tür tespiti yapmak, seçilen türlere ait genotiplerin morfolojik olarak karakterizasyonlarını yapmak, tespiti yapılan türlerin polen morfolojilerini incelemek, seçilen bireylerin çoğaltma yöntemlerini ve süs bitkisi olarak değerlendirilmesini araştırmak amacıyla 2017-2020 yılları arasında yürütülmüştür. Çalışmanın ilk aşamasında Hatay, Adana, Osmaniye, Mersin, Kahramanmaraş illerine survey gezileri yapılarak dört Daphne türünün (Daphne sericea, Daphne oleoides subsp. oleoides, Daphne oleoides subsp. kurdica, Daphne gnioides) teşhisi yapılmış ve bu türlerde süs bitkisi olarak kullanılabilecek genotipler morfolojik olarak incelenmiştir. Yapılan morfolojik incelemelerde Hatay ilimizde ilk kez beyaz çiçekli D. sericea genotipine rastlanılmıştır. Çalışmada, bitki habitusunun D. sericea türünde çoğunlukla "dik çalı", D.oleoides türünde "yayvan çalı" ve D. gnioides türünde "yayvan ağaçsı" ve her üç türünde herdem yeşil olduğu saptanmıştır. D. sericea genotiplerinde bitki boyunun 52.00 cm ile 119.03 cm, yaprak alanın 1.82 cm2 ile 11.16 cm2, çiçek çapının 1.2 cm ile 1.97 cm, sürgündeki çiçek sayısının 3.0 ile 20.0 adet arasında; D.oleoides genotiplerinde bitki boyunun 15.00 cm ile 70.00 cm, yaprak alanının 0.14 cm2 ile 1.54 cm2, çiçek çapının 0.89 ile 1.88 cm, sürgündeki çiçek sayısının 4.0 ile 6.0 adet arasında ve D. gnioides genotiplerinde bitki boyunun 70.00 cm ile 290.00 cm, yaprak alanının 0.67 cm2 ile 1.54 cm2, çiçek çapının 0.46 cm ile 0.64 cm, sürgündeki çiçek sayısının 3.0 ile 4.0 adet arasında değiştiği saptanmıştır. Çiçeklenmenin D. sericea genotiplerinde 10 Ekim ile 25 Nisan arasında (ortalama 70 gün); D.oleoides genotiplerinde 10 Nisan ile 30 Ağustos arasında (ortalama 55 gün); ve D. gnioides genotiplerinde 20 Haziran ile 30 Kasım arasında (ortalama 60 gün) gerçekleştiği gözlenmiştir. D. sericea çiçeklerinin pembe renkli ve kokulu, D.oleoides çiçeklerinin beyaz renkli ve az kokulu ve Daphne gnioides çiçeklerinin beyaz renkli ve kokulu olduğu belirlenmiştir. Süs bitkisi olma özelliklerine göre belirlenen tartılı dercelendirme puanlamasına göre D. sericea türünden 9 genotip, D. oleoides türünden 14 genotip, D. gnioides türünden ise 5 genotip ümitvar olarak saptanmıştır. Çalışmada ayrıca Daphne türlerinin tohumla, çelikle ve doku kültürü ile çoğaltılabilme imkanları araştırılmıştır. Tohumla çoğaltmada en iyi sonuçlar genel olarak 90 gün soğukta katlama ile bekletilen tohumlarda belirlenmiştir. Çelikle çoğaltma da başarı elde edilememiştir. Doku kültürü çalışmalarında D. sericea türünde köklenebilen sağlıklı bitkicikler elde edilmiştir.