KARDİYAK HASTALIKLARDA EGZERSİZ İÇİN ÇOK BOYUTLU SONUÇ BEKLENTİLERİ SKALASI (MULTİDİMENSİONAL OUTCOME EXPECTATİONS FOR EXERCİSE SCALE-MOEES)'NIN TÜRKÇEYE UYARLANMASI, GEÇERLİLİK VE GÜVENİRLİLİK ÇALIŞMASI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON (DR), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YUSUF ZİYA ARSLAN
Danışman: İREM HÜZMELİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sonuç beklentileri; fiziksel, sosyal ve öz değerlendirme bileşenlerini içinde barındıran çok boyutlu bir yapıdır ve yetişkin bireylerin egzersiz davranışları üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Bu çalışma "Egzersiz için Çok Boyutlu Sonuç Beklentileri Ölçeği (MOEES)" nin Türkçe versiyonunun oluşturulup geçerlilik ve güvenirliliğini sağlamak amacıyla yapıldı. Çalışma Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi'nde 150 katılımcı ile gerçekleştirildi. Standart çeviri prosedürü kullanılarak İngilizce'den Türkçe'ye çevrilen ölçeğin anlaşılabilirliği, 15 sağlık profesyoneli tarafından test edildi. Olguların demografik bilgileri kaydedildikten sonra 15 gün ara ile iki kere MOEES, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (UFAA) ve Kalp İçin Tampa Kinezyofobi Derecelendirmesi Ölçeği uygulandı. Kullanılan ölçeklerden elde edilen puanların normal dağılıma uygunluğu Shapiro Wilk testi ile incelendi. Ölçekler arası ilişkiyi saptamak için Spearman korelasyon analizi kullanıldı. Araştırma kapsamında, MOEES ölçeğinin faktör yapısının anlaşılabilmesi için açıklayıcı faktör analizi (AFA) uygulandı. Çalışmanın doğrulama kısmında ise doğrulayıcı faktör analizi (DFA) uygulandı. MOEES ölçeğinin alt boyutları için test tekrar test yöntemi kullanılarak sınıf içi güvenirlik katsayıları (ICC) verildi. Sonuçlar incelendiğinde, Cronbach's Alpha değeri tüm ölçek için 0,919 çıkarak ölçeğin mükemmel iç tutarlılık gösterdiği görüldü. Ölçeğin ICC değerleri üç alt boyutu için de 0,85-0,94 aralığında bulundu ve yüksek güvenirlilik seviyesinde olduğu tespit edildi. DFA'ya ilişkin uyum iyiliği kriterleri incelendiğinde X2/sd değerinin mükemmel uyum gösterdiği diğer kriterlerin ise hepsinin kabul edilebilir uyum aralığında olduğu görüldü. Gizli değişkenler arasındaki ilişkiler incelendiğinde bütün alt boyutlar arasında pozitif güçlü bir ilişkinin olduğu bulundu. MOEES'nin geçerliliği incelenirken UFAA ve Tampa ölçekleriyle karşılaştırıldı ve aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu görüldü. Sonuç olarak; MOEES'nin Türkçe versiyonu, kardiyak hastalık tanısına sahip bireylerde, kliniklerde ve bilimsel çalışmalarda kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçektir. Bu ölçeğin kullanımının egzersiz faaliyetlerine katılımın arttırılmasının önünü açma konusunda etkili olacağı düşünülmektedir. Gelecekteki çalışmaların bu anketin diğer hastalıklardaki Türkçe geçerlilik ve güvenirliliğini incelemesi önerilir.