Ortaokul öğrencilerinin yazılı metinlerinde düşünce alt yapısı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TÜRKÇE VE SOSYAL BİLİMLER EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE ERDEVİR
Danışman: MEHMET TEMİZKAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı ortaokul kademesinde öğrenim gören 5., 6., 7. ve 8. sınıf düzeyindeki öğrencilerin yazılı metinlerinde düşünce alt yapısını değerlendirmektir. Bu amaç doğrultusunda yazılı metinlerde yer alan kelime, cümle ve paragraf düzeyindeki temel düşünceler, destekleyici düşünceler, destekleme yönü ve düşüncelerin metin içindeki düzenlenişi incelenmiştir. Araştırma hâlihazırdaki olguları ortaya çıkarmayı amaçlayan betimsel nitelikte bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini ortaokul öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise Hatay ili Antakya ve Defne merkez ilçelerindeki ortaokullar içinden random yöntemiyle belirlenen 4 ortaokulda öğrenim gören 439 öğrenciden oluşmaktadır. Bu bağlamda 5. sınıf düzeyinden 113, 6. sınıf düzeyinden 107, 7. sınıf düzeyinden 115 ve 8. sınıf düzeyinden 104 öğrenci çalışmaya dâhil edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak; "Bilgilendirici Metinlerde Düşünce Alt Yapısına İlişkin Dereceli Puanlama Anahtarı", "Dil Birimlerine Göre Düşüncelerin Dağılımına İlişkin Değerlendirme Formu", "Düşüncelerin Metin İçindeki Organizasyonuna İlişkin Değerlendirme Formu", "Destekleme Yönü Kullanımına İlişkin Değerlendirme Formu", "Temel Düşünce ve Destekleyici Düşünce Oranına İlişkin Değerlendirme Formu", "Düşüncelerin Düzenlenmesinde Yapılan Yanlışlara İlişkin Belirtke Tablosu" kullanılmıştır. Verileri elde etmek için öğrencilere yazılı anlatım çalışması yaptırılmıştır. Bu amaçla öğrencilere yazmaları için her sınıf düzeyinde beşer konu verilmiş, bu konulardan birisini seçerek bir metin yazmaları istenmiştir. Öğrencilerin yazdıkları metinler "temel düşünce", "destekleyici düşünce", "destekleme yönü" ve "düşüncelerin sentezi" açısından değerlendirilmiştir. Araştırmada ayrıca düşüncelerin dil birimlerine göre dağılımı, metin içindeki organizasyonu, destekleme yönü kullanımı ve düşüncelerin düzenlenişi sırasında karşılaşılan sorunlar ile ilgili bulgulara da yer verilmiştir. Elde edilen bulgulara göre ortaokul kademesindeki öğrencilerin yazılı metinlerinde temel ve destekleyici düşünceler dengeli bir dağılım göstermemekte; temel düşünceler, destekleme yönü ve destekleyici düşüncelerin kullanımı eksik kalmakta; düşüncelerin düzenlenişiyle ilgili tüm sınıf düzeylerinde sorunlar yaşanmaktadır.