Organik elma yetiştiriciliğinde farklı seyreltme uygulamalarının çiçeklenme düzensizliği, meyve verim ve kalitesi üzerine etkilerinin belirlenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BAHÇE BİTKİLERİ (YL) (TEZLİ), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DERYA KILIÇ
Danışman: OĞUZHAN ÇALIŞKAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, organik olarak yetiştirilen 'Braeburn', 'Buckeye Gala', 'Fuji', Granny Smith', 'Golden Delicious' ve 'Idared' elma çeşitlerinde farklı çiçek seyrelticilerinin çiçeklenme düzensizliği, meyve verim ve meyve kalite özellikleri üzerine etkilerini belirlemek amacıyla 2020 ve 2021 yıllarında Karapınar/Konya'da sürdürülmüştür. Çalışmada elle çiçek seyreltmesi (EÇS), elle meyve seyreltmesi (EMS) makineli seyreltme (M1, M1+E, M2, M2+E), kireç sülfür (%2, %3 ve %4), Serenade sc (15, 30 ve 45 ml/L) ve vinas (%2.5, %5 ve %10) uygulamaları gerçekleştirilmiştir. Uygulama yapılan çeşitlerde fenolojik gözlemlerden ilk çiçeklenme, tam çiçeklenme, çiçeklenme sonu ve hasat zamanı, küçük meyve tutma oranı ve hasattaki meyve tutma oranı, ağaç başına verim, gövde birim kesit alanına düşen verim ve dekara verim, meyve kalite özellikleri, meyve kabuk ve et rengi ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, seyreltme uygulamalarının fotosentez değerlerine etkileri incelenmiştir. Çalışmada, elma çeşitlerinin Karapınar/Konya ekolojisindeki, çiçeklenmenin nisan ayı sonunda ve meyve tutumunun mayısın ilk yarısında gerçekleştiği gözlenmiştir. Hasat zamanı ağustosun son haftası ile ekimin ilk haftası olarak tespit edilmiştir. Çeşit ve yıllara bağlı olarak seyreltme uygulamalarının etkinlikleri farklılık göstermekle birlikte çiçeklenme döneminde kireç sülfür ve vinas uygulamalarının seyreltme üzerine önemli düzeyde etkilediği belirlenmiştir. Kireç sülfür (KS2 ve KS3), makineli seyreltme (M2, M2+E) ve vinas (V1 ve V2) uygulamalarının fotosentez oranında azalmalara neden olarak meyve tutumunda düşüşlere neden olduğu saptanmıştır. Çalışma sonucunda, 'Braeburn' çeşidinde M2+E, KS3 ve V2 uygulamaları; 'Buckeye Gala' çeşidinde M2+E, KS1, V1 ve V2 uygulamaları; 'Fuji' çeşidinde KS1, KS2, V1, V2 uygulamaları; 'Granny Smith' çeşidinde KS1, KS2, V1, V2 uygulamaları, 'Golden Delicious' çeşidinde M2+E, KS2, KS3, V1 ve V2 uygulamaları ve 'Idared' çeşidinde ise M2+E, KS2, KS3, V1, V2 ve V3 uygulamalarının çiçeklenme düzensizliğini (periyodisite) azalttığı, verim ve meyve kalite özelliklerini arttırdığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, organik elma yetiştiriciliğinde çiçeklenme döneminde makinalı seyreltme, kireç sülfür ve vinas uygulamalarının elle meyve seyreltmesine göre alternatif uygulamalar olarak değerlendirilebileceği, ancak bu uygulamaların çeşide göre düzenlenmesi ile en doğru sonuçların elde edilebileceği söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Elma, organik yetiştiricilik, seyreltme, periyodisite, verim