Kültürel aktarım bağlamında yabancılara Türkçe öğretiminde halk anlatılarından yararlanma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RABİA SEKİTMEN
Danışman: HÜSEYİN KÜRŞAT TÜRKAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yabancılara Türkçe Öğretimi son yıllarda önemi artarak devam eden bir alan hâline gelmiştir. Bu alan gerek yapılan akademik çalışmalar gerekse hayata geçirilen yöntem ve projelerle gelişme göstermektedir. Fakat yabancılara Türkçe öğretiminde çalışmaların daha çok dil bilgisi öğretimi üzerinde yoğunlaşması özellikle bu alanın önemli bir unsuru olan kültür aktarımını geri plana itmiştir. Kültürel değerlerimizin hassasiyetle korunduğu folklor (halk bilimi) ürünlerimizin ise yapılan çalışmalarda nadiren yer almasının alan için büyük bir eksiklik olduğuna kanaat getirerek alana katkı sağlama amacıyla Türk halk edebiyatı nesir türleri (halk hikâyesi, masal, destan, efsane ve fıkra) kültürel unsurlar göz önünde bulundurularak incelenmiştir. Türk halk edebiyatı başlı başına bir edebi alan olmak üzere kendi içinde "Anonim Türk Halk Edebiyatı, Âşık Edebiyatı ve Dini Tasavvufi Türk Halk Edebiyatı" olarak çeşitli kollara ayrılmaktadır. Söz konusu edebiyatın mahsulleri; halkın yaşam tarzı, fikirleri, inançları, acıları, sevinçleri, gelenekleri ve görenekleri ile yoğrularak meydana gelmektedir. Bu bağlamda Türk halk edebiyatı, Türk kültürünün hassasiyetle ve şeffaflıkla yer aldığı bir hazinedir. Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde ise kültürel aktarımın da sağlanması gerekliliği göz önüne alınarak Türk halk anlatılarından faydalanmak, dil bilgisel ve kültürel bağlamda ciddi bir materyal olma özelliği kazanmaktadır. Bu çalışmada literatür tarama ve belgesel tarama sonucu elde edilen halk anlatıları, kültürel ögeleri içermesi bakımından incelenmiş ve çalışmaya uygunluğu göz önüne alınarak belirlenmiştir. Çalışma; giriş, sonuç ve öneriler, kaynakça ve ekler dışında üç ana bölümden oluşmaktadır. Anlatıların kültürel bağlamda incelenmesi için "Diller İçin Avrupa Ortak Öneriler Çerçevesi" metninde belirlenen ve dil öğretiminde aktarılması uygun görülen kültürel ögeler, Türk kültürü ve Türk sözlü geleneği içinde oluşmuş halk anlatıları temel alınarak yeniden şekillendirilmiş ve özgün bir tablo oluşturulmuştur. Alana hizmet noktasında malum tablonun sonraki benzer çalışmalarda fayda sağlayacağı beklentisiyle çalışma şekillenmiştir. Anahtar Kelimeler: Yabancılara Türkçe Öğretimi, Kültürel Aktarım, Türk Halk Anlatıları, Kültürel Ögeler.