Herpes simplex virus tip 2'ye karşı oksalamid fonksiyonel yapısı içeren yeni moleküllerin sentezi, antiviral etkinliklerinin in-vitro olarak araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, TAYFUR ATA SÖKMEN TIP FAKÜLTESİ, TEMEL TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMED EMİRHAN KARAMAN
Danışman: NİZAMİ DURAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: HSV-2 infeksiyonlarının tedavisinde asiklovir başta olmak üzere pensiklovir, valasiklovir ve famsiklovir gibi antiviraller mevcut olsa da özellikle immunsupresif hasta popülasyonunda artan ilaç direnci ve mevcut ilaç toksisiteleri sebebiyle HSV infeksiyonlarına karşı yeni ilaç sentez çalışmaları önem arz etmektedir. Biz bu çalışmada ilk kez tarafımızdan sentezlenen yirmi oksalamid fonksiyonel yapısı içeren yeni molekülün sentezlenmesini ve bu moleküllerin HSV-2'ye karşı antiviral etkinliklerini standart ilaç asiklovir ile kıyaslı olarak araştırdık. Ayrıca çalışmada, yeni sentezlenen bileşiklerin tekli ve asiklovir ile kombine kullanımlarının sinerjistik etkinliklerinin varlığı da araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmada yeni moleküllerin sentezleri iki farklı yöntemle (Etil 2-((2-hidroksi, (4/5)-sübstitüe-fenil)amino)-2-oksoasetat yöntemi ve N-(2-hidroksifenil)-2-(metil,etil, izopropil,propil)-2-oksoasetamit yöntemi) gerçekleştirildi. Sitoktoksisite çalışmaları ve viral izolasyon çalışmaları Vero hücre hattında(Afrika yeşil maymun böbrek hücre hattı) gerçekleştirildi. Öncelikle moleküllerin non-sitotoksik konsantrasyonları Vero hücrelerinde MTT yöntemiyle belirlendi. HSV-2'ye karşı antiviral etkinlik çalışmaları HSV-2'nin 100 TCID50 infektif dozu üzerinde çalışıldı. Viral üreme belirtileri olan sitopatolojik değişimler ikinci günden sonra tespit edilirken, hücre kültürlerinde sitopatolojik değişimlerin tespit edilmesini müteakip, inkübasyonun yedinci gününden sonra kültür kabından hücreler toplandı. Toplanan hücreler dondur-çöz işlemi yapıldıktan sonra 4000 devirde 20 dakika santrifüj edildi. Süpernatandan alınan örnek HSV-2 varlığını açısından RT-PCR yöntemiyle viral kopya sayısı "ct" değerleri bakımından karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmada iki farklı yöntem ile 20 farklı yeni aktif molekül (B1, B2, B3…B20) sentezi gerçekleştirildi. B4 (18.75 g/ml) ve B17 (18.75 g/ml) moleküllerinin asiklovir ile kombine kullanımının güçlü HSV-2 etkinliğine sahip olduğu, B18 (18.75 g/ml) ve B20 (18.75 g/ml) moleküllerinin ise asiklovir (1.95 g/ml) ile kombine kullanımında asiklovirin etkinliğini arttırdığı tespit edildi. B1 ve asiklovir kombinasyonlarının HSV-2'ye karşı asiklovirin etkinliğini arttıran güçlü sinerjistik etki oluşturduğu tespit edilirken, B2 ve asiklovir kombinasyonunun asiklovirin HVS-2'ye karşı etkinliğini azaltan antogonistik etki oluşturduğu, B3 ve B5'in asiklovir ie kombinasyonlarının ise HSV-2'ye karşı asiklovirin etkinliği XV üzerinde etkili olmadığı saptandı. B47, B17 ve B18 moleküllerinin kontrol grubuyla kıyaslandığında RT-PCR yöntemi ile viral kopya sayılarında anlamlı bir azalmanın olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Sonuç: Son yıllarda herpes simpleks viruslarda özellikle de HSV-2'de artan ilaç direnci yeni molekül arayışlarının vazgeçilmez olduğunu göstermektedir. Bu çalışmada ilk kez sentezlediğimiz okzalamit türevi bileşiklerin (B4, B17, B18 ve B20) HSV-2'ye karşı oldukça önemli antiviral etkinlik sergilediği tespit edilmiştir. Özellikle asiklovir ile kombine etkinliklerinin araştırıldığı deneylerde de B1 ve B4'ün asiklovir ile güçlü sinerjistik etkinlikler sergilediği tespit edilmiştir. İn-vitro olarak HSV-2 tedavisinde umut verici yeni moleküllerin tedavi amaçlı yeni alternatif seçenekler olabileceği kanaatindeyiz. İn-vitro bulgularımızın ileri in-vivo çalışmalarla da gösterilmesi önemli olacaktır. Anahtar Kelimeler: HSV-2, antiviral, okzalamid, in-vitro, sinerjistik etki.