Farklı fasulye çeşitlerinin hale yanıklığı etmeni Pseudomonas syringae pv. phaseolicola'nın çeşitli ırklarına karşı tepkileri ve dayanıklı çeşitlerdeki dayanıklılık mekanizmalarının belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİTKİ KORUMA (YL) (TEZLİ), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2002
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İMAM ADEM BOZKURT
Danışman: SONER SOYLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET 7 T120732- FARKLI FASULYE ÇEŞİTLERİNİN HALE YANIKLIĞI ETMENİ Pseudomonas syringae pv. Phaseolicola' (Burkh.) Dows.'NIN ÇEŞİTLİ IRKLARINA KARŞI TEPKİLERİ VE DAYANIKLI ÇEŞİTLERDEKİ DAYANOOJIJK MEKANİZMALARININ BELİRLENMESİ Bu çalışmada farklı fasulye çeşitlerinin fasulye hale yanıklığı etmeni P. s. pv. phaseolicola' nın farklı ırklarına karşı göstermiş olduğu reaksiyonlar, bitkilerin kapsül (meyve) ve kotiledon yapraklan üzerinde belirlenmiştir. Fasulye çeşitleri arasında Roma-II, Efequen ve Cilena'nın 1. ırk dışındaki tüm bakteri ırklarına karşı duyarlı olduğu tespit edilmiştir. Efequen ve Cilena çeşitleri 1, Gina, Yunus-90 ve Magnum çeşitleri 2, Şehirali-90, Karacaşehir-90 ve Şekerli çeşitleri 3, Ayşe Kadın ve Göynük-98 çeşitleri ise 4 bakteri ırkına karşı dayanıklılık gösterirken Roma-II, Yunus-90, Göynük- 98 ve Şekerli çeşitleri 1, Şehirali-90 ve Ayşe kadın çeşitleri 2, Karacaşehir-90 çeşiti 3 bakteri ırkına karşı orta derecede dayanıklılık göstermiştir. Bakterinin 6, 8 ve 9. ırklarının testlenen tüm fasulye çeşitlerinde virülent olduğu tespit edilmiştir. Bitki kapsüllerinde gözlenen uyumlu ilişki, hızlı bakteriyel çoğalma ve reaksiyon noktalarında ıslaklık oluşumu ile karakterize edilmiştir. Yapraklarda ise infeksiyonun ilk dönemlerinde ortaya çıkan ıslaklık simptomları, ilerleyen dönemlerde nekrotik hale dönüşerek, bu alanların etrafı klorotik hale ile çevrilmiştir. Dayanıklı bitki kapsüllerinde ortaya çıkan uyumsuz ilişki ise oldukça sınırlı bakteriyel gelişme ve hızlı doku bozulmaları ile ifade edilmiştir. Uyumlu ilişkide gözlenenin aksine inokulasyon noktalarında kahverengi lezyonlar meydana gelmiştir. Bu lezyonlar zamanla tamamen kurumuş, infeksiyonun ileri aşamasında ise çökmüştür. İnfiltrasyonun yapıldığı yapraklarda bakteriler, aşın duyarlılık tepkimesi (hypersensitive reaction, HR)'nin göstergesi olan kuruma ve parlamalara (camlaşma) sebep olmuştur. Uyumlu ve uyumsuz ilişkilerin ortaya çıktığı yapraklarda gözlenen reaksiyonlar ve dayanıklılıkta rol oynayan mekanizmalar (lignin, kalloz ve hidrojen peroksit (H2O2) histokimyasal çalışmalarla saptanmıştır. Uyumlu ilişkide infeksiyonun ilk dönemlerinde bitki hücrelerinin yapısında belirgin bir değişiklik gözlenmezken infeksiyonun ileri dönemlerinde hücrelerde şiddetli yapısal bozulmalar belirlenmiştir. Uyumsuz ilişkinin gözlendiği yapraklardaki reaksiyon noktalarında bulunan hücrelerin duvarlarında yoğun ve lokal bir şekilde lignin, kalloz, ve H2O2 birikiminin ortaya çıktığı yapısal değişiklikler gözlenmiştir. Dayanıldı bitkilerin kapsüllerinde ortaya çıkan fitoaleksin (phaseollin) birikiminin, duyarlı bitkilerin kapsüllerinde ortaya çıkandan daha yüksek düzeyde bulunduğu belirlenmiştir. Kısmi uyumsuzluk gösteren çeşitlerde ise bakteriyel çoğalma uyumlu ilişkiye oranla daha yavaş olup bu hücrelerde dayanıklılık reaksiyonları infeksiyonun geç dönemlerinde ortaya çıkmıştır. 2002, 61 sayfa Anahtar kelimeler: Pseudomonas syringae pv. phaseolicolâ, Phaseolus vulgaris, lignin, kalloz, H2O2, fitoaleksin, aşın duyarlılık tepkimesi.