Şizofreni hastalarına bakım veren yakınlarının yükü, tükenmişlik ve sosyal uyum düzeylerinin saptanması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, TAYFUR ATA SÖKMEN TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SÜLEYMAN ATAR
Danışman: MEHMET HANİFİ KOKAÇYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Şizofreni hastalarına bakım verenlerde en sık görülen psikiyatrik bozukluklar arasında Tükenmişlik Sendromu ve Sosyal Uyum Bozukluğu sayılabilir. Bu çalışma ile Hatay'da bir üniversite hastanesine başvuran şizofreni hasta bakım verenlerinin bakıcı yükü, sosyal uyum ve tükenmişlik düzeylerini saptamak ve çeşitli sosyodemografik değişkenler ile ilişkisini araştırmak amaçlanmıştır. Yöntem: Kesitsel nitelikteki bu çalışma 2018 yılında Hatay'da yaşayan 18 yaş üzeri Şizofreni hastalarının bakım vericilerinde yapıldı. Çalışmaya 01 Kasım 2017-01 Şubat 2018 tarihleri arasında Mustafa Kemal Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi (MKÜSUAH) Psikiyatri polikliniğine başvuran ve dahil edilme kriterlerini sağlayan DSM-5'e göre şizofreni tanısı almış tüm hastaların bakım verenleri çalışmaya alınmış olup 106 kişiye ulaşıldı. Katılımcılara uygulanacak anket araştırmacılar tarafından yapılandırılmış olup, Sosyodemografik veriler (bakım veren ve hasta olmak üzere), Maslach Tükenmişlik Ölçeği, Sosyal Uyum Kendini Değerlendirme Ölçeği ve Zarit Bakıcı Yük Ölçeği bölümlerinden oluşan anket uygulanarak, bakıcı yükü, sosyal uyum ve tükenmişlik düzeyi değerlendirildi. Analizlerde Ki-Kare, Mann Whitney-U, Kruskal Wallis ve Spearman Korelasyon testleri kullanıldı ve p<0,05 önemli kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların Pozitif ve Negatif Semptom Skala (PANNS) skoru ortalaması 115,09±11,28 (Minimum:88-Maksimum:140), Klinik Global İzlem (CGI) skor ortalaması 5,81±0,73 (Minimum:3-Maksimum:7) idi. Çalışmamızda duygusal tükenme 23,99±5,58 (min-maks: 0-34), duyarsızlaşma 11,46±3,02 (min-maks: 0-16), kişisel başarıda düşme 21,49±5,36 (min-maks:0-32) olarak bulundu. Sosyal uyum kendini değerlendirme ölçeği skoru 33,92±8,28, Zarit skoru 53,56±10,28 olarak bulundu. Bakım verenin ek fiziksel rahatsızlığı olması, hasta ile aynı evde yaşama, hastaya sözel şiddet uygulama, bakım veren yaşı, bakım ve hastalık süresi, hastanede yatış sayısı, PANSS ve CGI ile ölçek skorları arasında anlamlı ilişki bulundu (p<0,05). Sonuçlar: Şizofreni hastalarına bakım verenlerde bakıcı yükü ve tükenmişlik fazla, sosyal uyumları az olarak bulunmuştur. Bu durum bazı sosyodemografik ve klinik bulgularla ilişkilidir ve yaygınlığının saptanıp gerekli müdahalelerin yapılmaması hem hastalar açısından hem de bakım verenler açısından önemli sonuçlar doğuracaktır. Anahtar Kelimeler: Bakım veren yükü, Şizofreni, Tükenmişlik, Sosyal Uyum