Bitki uçucu yağ ve bileşenlerinin domates bakteriyel hastalık etmenleri üzerine olan antibakteriyel potansiyellerinin in vitro koşullarda araştırılması

MÜGE ERİŞ

Bitki uçucu yağ ve bileşenlerinin domates bakteriyel hastalık etmenleri üzerine olan antibakteriyel potansiyellerinin in vitro koşullarda araştırılması

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİTKİ KORUMA (YL) (TEZLİ), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2006

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MÜGE ERİŞ

Danışman: SONER SOYLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

BİTKİ UÇUCU YAĞ VE BİLEŞENLERİNİN DOMATES BAKTERİYEL HASTALIKETMENLERİ ÜZERİNE OLAN ANTİBAKTERİYEL POTANSİYELLERİNİN in vitroKOŞULLARDA ARAŞTIRILMASIMÜGE ERİŞBu çalışmada Hatay ili florasında yetişen origanum (Origanum syriacum L.var. bevanni),lavanta (Lavandula stoechas L. var. stoechas) ve rezene (Foeniculum vulgare Mill.)bitkilerden elde edilen uçucu yağların kimyasal bileşenleri gaz kromotografi-kütlespektroskopi (GC-MS) ile analiz edilmiş ve yağların ve ana bileşenlerinin antibakteriyeletkinlikleri Pseudomonas syringae pv. tomato (Pst), Erwinia caratovora subsp.. caratovora(Ecc), Xanthomonas axanopodis subsp.vesicatoria (Xav), Agrobacterium tumefaciens (At) veClavibacter michiganensis subsp. michiganensis (Cmm) gibi tohum kökenli domatesbakteriyel hastalık etmenlerine karşı belirlenmiştir. GC-MS analizleri sonucunda 3 farklı bitkiuçucu yağında 57 farklı kimyasal bileşen belirlenmiştir. Origanum, lavanta ve rezene uçucuyağlarının ana bileşenlerinin sırası ile carvacrol (%79.8), camphor (%20.2) ve trans-anethole(%82.8) den oluştuğu belirlenmiştir.Gerek uçucu yağlar gerekse ana bileşenlerinin antibakteriyel etkinlikleri iki farklı metot(agar disk difüsyon ve mikro sulandırma yöntemleri) kullanılarak araştırılmıştır. Origanumuçucu yağı test edilen 5 bakteriyel etmene karşı 9.3 mm-35.6 mm çapında engelleme bölgesioluşturan en etkili yağ olmuştur. Ortalama 7.6 mm-23.7 mm çapında engelleme bölgesioluşturan lavanta uçucu yağı orta düzeyde etkinlik gösterirken, ortalama 6.5 mm-10.9 mmçapında engelleme bölgesi oluşturan rezene uçucu yağı en düşük etkinlik gösteren yağolmuştur. Test edilen bakteriyel etmenler içinde uçucu yağlara karşı en duyarlı etmen Cmm,en dayanıklı etmen ise Pst olmuştur.Bitki uçucu yağlarının ve carvacrol, camphor ve trans-anethole gibi ana bileşenlerininminimum engelleyen dozları (MIC) mikro sulandırma yöntemi ile belirlenmiştir. Kullanılantüm uçucu yağlar test edilen tüm bakteriyel etmenlere karşı değişen konsantrasyonlardaantibakteriyel etkinlik göstermiş olup origanum, lavanta ve rezene uçucu yağların minimumengelleyen dozları (MIC) sırasıyla 1.0 ile 7.5 Âµl/ml, 5.0 ile 60.0 Âµl/ml, 25.0 ile 120.0 Âµl/mlolarak belirlenmiştir. Ana bileşenler arasında carvacrol diğer ana bileşenlerden camphor vetrans-anethole'e göre en etkili bileşen olmuştur. Bitki uçucu yağ ve ana bileşenlerin göstermişolduğu güçlü antibakteriyel etkinlik, bu tür doğal bileşiklerin tohum dezenfeksiyonuuygulamalarında kullanılması açısından bir potansiyele sahip olduğunu göstermiştir.