Yaylı enstrüman çalan müzisyenlerde median sinir, fleksör tendonlar ve fleksör retinakulum'un shear wave elastografi ile değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYCAN BAŞLIOĞLU
Danışman: FATMA ÖZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Müzisyenlerde tekrarlı hareket, statik postür, kas tendon zorlanmaları sebebiyle kas iskelet sistemi problemlerinin yaygın olduğu bilinmektedir. Yaylı enstürman çalan müzisyenlerde tekrarlı yay hareketleri sebebiyle el bileğinde overuse problemlerinin yaygın olduğu önceki çalışmalarda bildirilmiştir. Bu çalışmada yaylı enstrüman çalan müzisyenlerde el bileği anterior kompartmanında yer alan median sinir, fleksör tendonlar ve fleksör retinakulum'u Shear wave elastografi ile incelemek, bu yapıların elastisitesindeki değişimi kontrol grubu ile kıyaslayarak değerlendirmek ve oluşabilecek riskler açısından doku elastisitesi için bir eşik değer araştırılması amaçlanmaktadır. Çalışma grubu en az beş yıldır yaylı enstürman çalan 22 müzisyenden oluşmaktadır. Müzisyenlerin %59,1 (n=13) erkek, %40,9 (n=9) kadındır ve yaş ortalamaları 31,05 ± 8,850 'dir. Müzisyenler İçin Kas-İskelet Ağrısı Şiddeti ve Etkilenimi Anketi'ni (MMQII) ve Boston Karpal Tünel sendrom anketi dolduruldu. Ardından carpal bölgenin anterior'unda m. flexor pollicis longus, m. flexor carpi radialis longus, n. medianus ve retinaculum flexorum kalınlıkları ölçüldü. Ölçüm üç defa tekrarlanıp ortalaması alınarak not edildi. Shear wave elastografi görüntülemede, görüntü penceresi kas kalınlığına göre ayarlandıktan sonra makaslama modülü haritası oluşturularak 5 milimetre (mm) çaplı Roi kullanıldı ve shear modülü değeri kilopascal (kPa) cinsinden hesaplandı. Ölçümler üç defa tekrar edilip ortalaması alınarak not edildi. Çalışmaya katılan müzisyenlerin %31,8 ağrı yaşadığını ve bu ağrının en az bir yıl devam ettiğini belirtmişlerdir. Yapılan shear wave elastografi (SWE) ve kalınlık ölçümlerinde müzisyenlerin, m. flexor carpi radialis longus, m. flexor pollicis longus, n. medianus sertlik ve kalınlıklarının kontrol grubuna göre artmış olduğu belirlendi (p<0.001). Çalışma grubunda kadınlar ve erkekler kıyaslandığında yalnızca n. medianus sertlik artışının istatistiksel olarak anlamlı olduğu, kontrol grubunda ise m. flexor carpi radialis longus'un kalınlığının anlamlı derecede yüksek olduğu, bunlarla beraber çalışma grubunda yaş arttıkça n. medianus kalınlığı ve sertliğinin, m. flexor carpi radialis longus sertliğinin arttığı gözlemlenmiştir. Değerlendirilen anatomik yapıların eşik değerleri; m. flexor carpi radialis longus elastografi için "51,595" (%86,4 duyarlılık, %95,5 özgüllük), m. flexor pollicis longus elastogarfi değeri "33,420" (%90,9 duyarlılık, %95,5 özgüllük), m. flexor pollicis longus kalınlığı için iki eşik değer değerlendirmeye alınmıştır, ilki olan "2,475" (%72,7 duyarlılık, %59,1 özgüllük) ikincisi "2,820" ise (%54,5 duyarlılık, %72,7 özgüllük), n. medianus elastografi değeri "31,195" (%86,4 duyarlılık, %90,9 özgüllük), medianus kalınlığı "2,010" (%63,6 duyarlılık, %77,3 özgüllük) olarak tespit edilmiştir. Sonuç olarak yaylı enstrüman çalan müzisyenlerde m. flexor carpi radialis longus, m. pollicis longus ve n. medianus'un sertliğinin ve kalınlığının kontrol grubuna kıyasla belirgin derece artmış olduğu bulundu ve bu yapılar için eşik değer tespit edildi. M. flexor carpi radialis longus, m. flexor pollicis longus, n. medianus elastografi değerlerinin ayırma yeteneğinin "mükemmel" olduğu, m. flexor pollicis longus, n. medianus kalınlık değerlerinin ayırma yeteneğinin "orta" olduğu saptanmıştır. Bu eşik değerlerin kas iskelet sistemi problemlerinin değerlendirilmesinde önemli bir rol oynayacağı kanısındayız.