Erkenci mandarin çeşitlerinde Akdeniz meyve sineği, ceratitis capitata (Wıedemann) (Diptera: Tephritidae)'nin kitlesel tuzaklama ile kontrolü ve zarar oranının belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİTKİ KORUMA (YL) (TEZLİ), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEZER YİĞİT
Danışman: NİHAT DEMİREL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Akdeniz meyve sineği (AMS), Ceratitis capitata (Wiedemann) (Diptera: Tephritidae), ülkemizde turunçgillerin önemli bir zararlısıdır. Çalışma 2017-2018 yıllarında Adana iline bağlı Yüreğir ilçesindeki erkenci mandarin çeşitlerinde Akdeniz meyve sineği, Ceratitis capitata Wied. (Diptera: Tephritidae)'nin kitlesel tuzaklama ile kontrolü ve zarar oranının belirlenmesi amacı ile yürütülmüştür. Çalışmada sayıları örnekleme yapılan bahçelere göre değişen Moskisan tuzak (cezbedici +insektisit) ile Dobashi beni, En early, Miho wase, ve Primasol gibi erkenci mandalina çeşitleri üzerinde kullanılmıştır. Hazırlanan Moskisan tuzaklar örnekleme yapılan erkenci mandarin ağaçlarının güney doğu kısmına asılmış ve haftalık kontrolleri yapılarak tuzaktaki Akdeniz meyve sineği erginleri sayılmıştır. Tuzakların kurulduğu erkenci mandarin ağaçları hariç, 2017 yılında beş farklı zamanda, 2018 yılında ise altı farklı zamanda, her parselde 20 adet ağaç seçilerek ve her ağaçtan 30 adet olmak üzere her bahçeden toplam 600 meyve kontrol edilmiş ve vuruklu erkenci mandarin meyvesi sayısı kaydedilmiştir. Ayrıca Akdeniz meyve sineğinin zararı sonucunda yere düşen meyvelerde sayılarak değerlendirmeye alınmıştır. 2017 yılında Dobashi beni mandalin çeşidinde 120 Moskisan tuzak tarafından 185 adet AMS, En early mandalin çeşidinde 130 Moskisan tuzak tarafından 2,246 adet AMS, Miho Wase mandalin çeşidine 100 Moskisan tuzak tarafından 333 adet AMS, ve Primasol mandalin çeşidinde 100 Moskisan tuzak tarafından 2,910 adet AMS yakalanmıştır. 2017 yılında AMS'nin en fazla zarar oranı Primasol çeşidinde %3,33 ile 11 Ekim'de, En early çeşidinde %2,33 ile 29 Eylül'de, Miho wase çeşidinde %1,66 ile 11 Ekim'de, rastlanmıştır. Ancak Dobashi beni AMS'nin zararına rastlanmamıştır. AMS'nin en fazla zararı %1,462 ortalama ile Primasol çeşidinde tespit edilmiş olup, bunu sırası ile % 0,898 ortalama ile En early çeşidi ve %0,464 ile Miho wase çeşidi takip etmiştir. 2018 yılında Dobashi beni mandalin çeşidine 100 Moskisan tuzak tarafından 161 adet AMS, En early mandalin çeşidine 100 Moskisan tuzak tarafından 197 adet AMS, Miho Wase mandalin çeşidine 100 Moskisan tuzak tarafından 74 adet AMS, Primasol mandalin çeşidine 100 Moskisan tuzak tarafından 276 adet AMS ergini yakalanmıştır. 2018 yılında AMS'nin en fazla zarar oranı En early çeşidinde %1,50 ile 20 Eylül'de, Dobashi beni çeşidinde %0,33 ile 24 Ekim'de, Primasol çeşidinde %2,33 ile 20 Eylül'de tespit edilmiştir. Ancak Miho wase çeşidinde AMS'nin zararına rastlanmamıştır. Akdeniz meyve sineğinin en fazla zararı %0,388 ortalama ile Primasol çeşidinde tespit edilmiş olup, bunu sırası ile % 0,305 ortalama ile En early çeşidi ve %0,047 ile Dobashi beni çeşidi takip etmiştir.