Çizgi filmlerde yer alan değerlerin ilkokul hayat bilgisi öğretim programında yer alan değerler çerçevesinde incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, İLKÖĞRETİM (YL) (TEZLİ), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERKAN BÖLÜK
Danışman: SERVET HALİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Değer, kişinin içinde yaşadığı toplumun geçmişten getirdiği, toplumu ayakta tutan, toplumu oluşturan bireylerin büyük çoğunluğu tarafından kabul edilen, toplumun devamlılığını sağlayan ve formal ya da informal yollarla gelecek kuşaklara aktarılan önemli bir kavramdır. Toplum için bu kadar önemli olan bu kavramın gelecek kuşaklara aktarımı toplumun sürekliliği için oldukça önemlidir. Bundan dolayı değerlerin planlı bir şekilde gelecek kuşaklara kazandırılması gerekmektedir. Bu gereklilik değerler eğitiminin önemini ortaya koymaktadır. Değerler eğitimi sürecinde birçok yöntem kullanılmaktadır. Bu yöntemlerden biri de çizgi filmler olabilir. Bu araştırmada, İlkokul Hayat Bilgisi Öğretim Programında yer alan değerlerin çizgi filmlerde var olma düzeyini belirlemek, bu değerlerin çizgi filmlerde ne ölçüde işlendiğini ve çizgi filmlerin değer eğitiminde kullanılabilirliğini ortaya koymak amaçlanmaktadır. Araştırma en çok izlenen çizgi film kanalında yer alan Türk yapımı iki çizgi filmde yer alan değerler ile Hayat Bilgisi Öğretim Programında yer alan değerlerin (kişisel nitelik) ortak özelliğini belirlemeye yönelik tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Aynı zamanda çalışmada HBÖP' de yer alan kişisel niteliklerin çizgi filmlerde var olma düzeyi ilişkisel tarama modeli kullanılarak açıklanmaya çalışılmıştır. Araştırmanın evreni, Türkiye'deki çocuk kanallarında hafta sonu yayınlanan Türk yapımı çizgi filmler olarak belirlenmiştir. Araştırmanın örneklemi ise çocukların en çok izledikleri çizgi film kanalında ve gün içerisinde televizyonun en çok izlendiği saatlerde yer alan çizgi filmlerden seçilmiştir. Çizgi filmler amaçsal örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemine uygun olarak belirlenmiştir. Ölçüt örneklemeye uygun olarak belirlenen 2 (iki) çizgi filmden seçilen 10 (on) bölüm random (tesadüfi) olarak belirlenmiştir. Belirlenen çizgi filmlerde, Hayat Bilgisi Öğretim Programında yer alan; öz saygı, öz güven, toplumsallık, sabır, hoşgörü, sevgi, saygı, barış, yardımseverlik, doğruluk, dürüstlük, adalet, yeniliğe açıklık, vatanseverlik, kültürel değerleri koruma ve geliştirme değerlerine ait senaryo cümleleri ve örnek davranışlar tespit edilmiş, frekans ve yüzdeleri tablolaştırılmıştır. Her çizgi filmde ön plana çıkan üç kişisel niteliğe ait resimler açıklamalarıyla birlikte verilmiştir. Araştırmanın sonucunda çizgi filmlerde öz saygı, öz güven, toplumsallık, sabır, hoşgörü, sevgi, saygı, barış, yardımseverlik, doğruluk, dürüstlük, adalet, yeniliğe açıklık kişisel niteliklerine ait senaryo cümleleri ve örnek davranışlara çok sık rastlanmıştır. Ancak vatanseverlik ve kültürel değerleri koruma ve geliştirme kişisel niteliklerine ait çok az örnek tespit edilmiştir. Çizgi filmlerde evrensel değerlerin yanında mili ve ahlaki değerlere ait örnekler de tespit edilmiştir. Çocukların çizgi filmlerdeki kahramanları rol model almalarından dolayı doğru çizgi filmlere yönlendirilmeleri oldukça önemlidir. Uzman kişiler ve pedagoglar tarafından hazırlanan çizgi filmler, öğrencilerin hem başarılarının artmasına hem de milli ve evrensel değerleri kazanmalarına yardımcı olmaktadır. Çizgi filmlerde değerlere rastlanması, çizgi filmlerin değer eğitimi sürecinde etkin bir şekilde kullanılabileceğini ve bu sürece zenginlik katacağını göstermektedir.