Ortaokul Türkçe ders kitaplarının Türkçe dersi öğretim programında yer alan temel beceriler açısından incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TÜRKÇE EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RECEP ZEVFİ
Danışman: MEHMET TEMİZKAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, 2006 Türkçe Dersi (6-8. Sınıflar) Öğretim Programı'nda yer alan temel becerilerin ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki metinlerde hangi düzeyde olduğunu ortaya koymaktır. Çalışmanın evrenini 2014-2015 yılında Milli Eğitim Bakanlığı tarafından tavsiye edilen ortaokul (5, 6, 7 ve 8. sınıflar) Türkçe ders kitapları oluşturmaktadır. Çalışmada evrenin tamamına ulaşılmıştır. Veri toplama aracı olarak "Türkçe Dersi Öğretim Programında Yer Alan Temel ve Alt Beceriler Ölçeği" kullanılmıştır. Ölçek, literatür taraması yapılarak temel becerilere yönelik belirlenen bulgulardan hareketle araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. Bu ölçek, Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda yer alan temel becerileri kapsayacak şekilde toplam 8 temel boyuttan ve bu temel boyutlara ait 76 alt boyuttan meydana gelmektedir. Ölçeğin geçerlik ve güvenirliğini sağlamak amacıyla uzman görüşüne başvurulmuştur. Alanında uzman olan öğretim üyeleri tarafından değerlendirilen ölçme aracı, yine bu öğretim üyelerinden gelen görüş ve öneriler doğrultusunda gözden geçirilmiş ve gerekli düzeltmeler yapılarak uygulamaya hazır duruma getirilmiştir. Elde edilen verilerin analiz edilmesi amacıyla nitel veri analizi tekniklerinden doküman incelemesine başvurulmuştur. Araştırma sonucunda, Türkçe ders kitaplarında temel becerilerin metinlerde dengeli olarak dağılım göstermediği, temel becerilerden "eleştirel düşünme" becerisinin diğer temel becerilere oranla tüm ders kitaplarında daha yoğun olduğu; bu becerinin en fazla (f=144) MEB 8. sınıf ders kitabında olduğu görülmüştür. Bununla birlikte "yaratıcı düşünme" becerisinin en çok MEB 7. sınıf (f=60); "iletişim kurma" becerisinin MEB 7. sınıf (f=123); "problem çözme" becerisinin MEB 6. sınıf (f=29); "araştırma" becerisinin MEB 7. sınıf (f=36); "karar verme" becerisinin MEB 5. sınıf (f=23); "bilgi teknolojilerini kullanma" becerisinin MEB 5. sınıf (f=11) ve "girişimcilik" becerisinin MEB 5. sınıf (f=74) ders kitabında olduğu saptanmıştır. İncelenen tüm ders kitaplarında "eleştirel düşünme"nin en çok frekans değerine sahip olduğu görülürken "bilgi teknolojilerini kullanma" becerisinin tüm ders kitaplarında en az değere (f=27) sahip olduğu görülmüştür. Ayrıca MEB yayınlarına ait ders kitaplarının temel beceriler açısından özel yayınevlerine oranla daha zengin olduğu fakat temel beceriler açısından evrendeki tüm ders kitaplarının tatmin edici düzeyde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak bu araştırma, ortaokul Türkçe ders kitaplarının temel becerileri yansıtması ve bu becerileri öğrencilere kazandırması açısından yeterli olmadığını, ilgili ders kitaplarının geliştirilmesi ve gerekli düzeltmelerin yapılması gerektiğini ortaya koymaktadır.