Eritrositlerde L-sistein'in alınım ve atılımının araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BUSE HİLAL ATEŞ
Danışman: DENİZ YILDIZ
Özet:ÖZET ERİTROSİTLERDE L-SİSTEİN'İN ALINIM VE ATILIMININ ARAŞTIRILMASI L-sistein eritrositlerde glutatyon (GSH) sentezi için ihtiyaç duyulan bir amino asittir. Eritrositler antioksidan savunma ve yabancı maddelerin detoksifikasyonu mekanizmasında önemli rol oynayan GSH'i yüksek miktarlarda ihtiva ederler. Eritrositlere alman L-sisteinin GSH sentezi için kullanıldığı kabul edilmektedir. Eritrositlerin plazmaya GSH temin edip etmediği uzun zaman araştırılmasına rağmen plazmaya L-sistein aktarıp aktarmadıkları araştınlmamıştır.L-sistein'in glutatyonun yapısına katılmasının dışında tek başına, hücre içi ve hücre dışı uygun indirgenme ve yükseltgenmenin devamlılığının sağlanmasında da önemli derecede rol oynadığı varsayılmaktadır. Yapılan son araştırmalar L-sisteinin kan plazması ve ayrıca bazı bakterilerin periplazmasında redoks dengesine katkıda bulunabileceğini göstermektedir. Bu nedenle kan plazmasındaki sistein varlığı plazmada normalde bulunan diğer birçok metabolitin yükseltgenme-indirgenme durumunu etkileyebilir. Bu çalışma, plazmada sistein konsantrasyonu artması durumunda eritrositlerin bu artışa cevap vererek sisteini hücre içine konsantrasyon değişimine bağlı olarak aldığını göstermiştir. Aynı zamanda L-sistein çıkışının da konsantrasyona bağlı bir mekanizma ile düzenlendiği gözlemlenmiştir. Yüksek konsantrasyonlarda L-sisteinle muamele edilen eritrositlerde yüksek L-sistein çıkış oranlan görülmüştür. Bir mM L-sisteinle muamele edilen eritrositlerde L-sistein çıkışı serbest-SH konsantrasyonunu 0.039 ± 0.001 mM'a yükseltirken, 10 mM L-sisteinle muamele edilen eritrositlerde konsantrasyon 0.82 ± 0.005 mM'a yükselmiştir. Sonuçlarımız L-sistein çıkışının kısmen ASC transport sistemi aracılığıyla gerçekleştiğini göstermiş olup, inkübasyon ortamında alanin yada serinin bulunuşu L-sistein çıkışını %16 oranında azaltmıştır. Bulgularımız ayrıca, L- sistein çıkışının basit difüzyonla değil, taşıyıcı proteinler aracılığıyla başarıldığını göstermiştir. N-asetil-L-sisteinle karşılaştırıldığında aynı koşullarda L-sistein hücreden daha fazla çıkış oranlan göstermiştir. Dört mM L-sisteinle muamele edilen eritrositlerde inkübasyon ortamında serbest-SH konsantrasyonu 0.48 ± 0.005 mM'a ulaşırken aynı konsantrasyonda N-asetil-L-sisteinle muamele edilen eritrositlerde serbest-SH konsantrasyonu 0.36 ± 0.01 mM'a ulaşmıştır. Sonuçlanınız eritrositlerin kan plazmasının redoks ve metabolit dengesine katkıda bulunabileceğini göstermektedir. 2005, 49 Sayfa Anahtar Kelimeler: Eritrosit, Sistein çıkışı, redoks dengesi.