Süperovule edilen ratlarda melatoninin ovaryumdaki bazı genlerin ekspresyon seviyeleri üzerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MOLEKÜLER BİYOKİMYA VE GENETİK (DR), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEVDA DALKIRAN
Danışman: Akın Yakan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ovaryum memelilerde endokrin ve ekzokrin faaliyet gösteren bir organdır. Ovaryumda meydana gelen fonksiyonel bozukluk infertiliteye ve folikül kalitesinin düşmesine neden olmaktadır. Süperovulasyon uygulamasının da ovaryum sağlığını olumsuz etkileyebileceği düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı süperovulasyon uygulamasıyla birlikte farklı dozlarda uygulanan melatoninin ovaryum sağlığına etkileri moleküler ve biyokimyasal düzeyde araştırmaktır. Çalışmada 8-10 haftalık yaşta dişi wistar albino rat kullanıldı. Kontrol (K), Süperovulasyon (So), Süperovulasyon+5 mg/kg melatonin (SoM5) ve Süperovulasyon+20 mg/kg melatonin (SoM20) olmak üzere 4 grup oluşturuldu. Melatonin gruplarına süperovulasyon işleminden 1 hafta önce başlanarak deney sonuna kadar her gün akşam intraperitonel olarak saat 17:00'de melatonin enjeksiyonu yapıldı. SoM5 grubuna 5 mg/kg melatonin uygulaması yapılırken SoM20 grubuna 20 mg/kg melatonin enjeksiyonu yapıldı. Süperovulasyon uygulaması GnRH, PMSG ve hCG hormonları ile yapıldı. Deney sonunda kalpten kan alma ile ötenazi edilen ratların serum ve ovaryum dokuları alındı. Doku MDA düzeyinde kontrole kıyasla So, SoM5 ve SoM20 gruplarında anlamlı bir azalma olduğu belirlendi (P<0,01). Kontrol grubuna kıyasla SoM20 grubunda PGR gen ekspresyonun yaklaşık 7 kat arttığı belirlendi (P<0,001). Kontrol grubuna kıyasla deney gruplarında (So, SoM5 ve SoM20), COX-2 geninin ekspresyon seviyesinin anlamlı olarak arttığı tespit edildi (sırasıyla P<0,05; P<0,01; P<0,001). Kontrol grubuna kıyasla SoM20 grubundaki EREG geninin ekspresyon seviyesinin yaklaşık 5 kat arttığı belirlendi (P<0,001). Serum MDA seviyesiyle Bcl-2 ve NRF2 geni arasında pozitif korelasyon tespit edildi (sırasıyla P<0,001; P<0,01). COX-2 geniyle PGR ve EREG genleri arasında pozitif korelasyon belirlendi (P<0,001). IL-1β ile Bcl-2 ve OSGIN1 genleri arasında (P<0,05) Bcl-2 ile NRF2 ve BMP15 genleri arasında (sırasıyla P<0,01; P<0,05) PGR ile EREG geni arasında (P<0,001) ve NRF2 ile BMP15 ve OSGIN1 arasında (P<0,05) pozitif korelasyon tespit edildi. Sonuç olarak süperovulasyon ile birlikte uygulanan 20 mg/kg dozda melatoninin ovaryumda PGR ve EREG genlerinin ifadesini arttırması nedeniyle ovaryum sağlığını ve folikülogenezi destekleyebileceği düşünülmektedir.