Buğday (Triticum aestivum L.) fidelerinde kuraklık - no (Nitrik oksit) etkileşimlerinde çalışan genlerin ifadesi ve antioksidan enzim aktivitesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NAGEHAN YAYIK

Danışman: NURAY ERGÜN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında, kuraklık ve kuraklık-NO (nitrik oksit) etkileşimlerinin buğday fidelerindeki (Triticum aestivum L. cv. Sultan, Yüreğir, İkizce ) etkileri incelenmiştir. Sürgün boyu, sürgün taze ve kuru ağırlığı, klorofil a (kl a), klorofil b (kl b), toplam klorofil (kl a+b) miktarı, prolin ve malondialdehit (MDA) birikimi, katalaz (CAT) ,glutatyon redüktaz (GR) ve askorbat peroksidaz (APX) antioksidan enzim aktiviteleri analiz edilmiştir. Kuraklıkta aktivitesi artan genlerin No Apical Meristem (NAM) ATAF1/2 CUC2 (NAC) ve Triticum aestivum Lipid Transfer Proteini (TaLTP1) ifadesi gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu (RT-PCR) tekniği ile belirlenmiştir. Sonuç olarak, kuraklık uygulaması sonucu sürgün boyu ve taze ağırlığının her üç çeşitte de azaldığı gözlemlenmiştir. Sürgün kuru ağırlığının Sultan ve İkizce türlerinde azalırken Yüreğir türünde arttığı gözlenmiştir. Kuraklık uygulamasının sürgün fidelerinin belirli pigment miktarlarında (kl a, kl b ve toplam kl) azalmaya neden olurken, kuraklık-NO uygulamasının her üç parametrede, bir miktar iyileşmeye yardımcı olduğu görülmüştür.Sultan fidelerinde antioksidan enzim aktivitelerinin (CAT, GR ve APX) stresine bağlı olarak arttığı, Yüreğir ve İkizce fidelerinde kuraklıkta CAT aktivitesi azalırken, GR ve APX aktivitesi arttığı tespit edilmiştir.Yaptığımız çalışmada gen verileri incelendiğinde strese bağlı olarak kontrole göre NAC ve TaLTP1 gen ifadelerinin her üç çeşitte de arttığı, bu artışın kuraklığa duyarlı Sultan çeşidinde daha fazla olduğu saptanmıştır.