Cemil Meriç'in Mağaradakiler ve Işık Doğudan Gelir eserlerindeki cümle bağlayıcıları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEYNEP MERAL YURTSEVER

Danışman: AHMET HAŞİMİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Cemil Meriç'in Mağaradakiler ve Işık Doğudan Gelir eserlerindeki cümlelerin tahlilleri yapılmış ve cümle birleştirme yöntemlerini hangi bağlaçlarla (ve, veya, ama, hem…hem, ya…ya, çünkü, hem…hem, ya…ya…, yahut, veya, acaba, artık, ne var ki, başka bir deyişle, demek ki, diyelim ki, bunun üzerine, bununla beraber, cihanşümul özüyle, ne…ne…ne…, nitekim, malum ola ki, bunun içindir ki, ilk defa olarak, veya…veya…veya…, ne ise, de…de…, yalnız değil, ile…de…, bir yanıyla, bir değil birçok, yahut da, ya yahut, şu veya bu, belki …ama böylece, yine de, bir yandan…, ve…veya, çünkü…ve, ama… kısmen de, ama… sonra, ama…yani, gerçi…ama, çünkü…hem, oysa…ve, fakat…ve, fakat…veya, öylesine…öylesine, yalnız…değil, ve… yalnız, oysa… ama, ama…belki, ama…değil, ama…yalnız, sonra…ne ne, ama yine de…ve noktalama işaretleri) yaptığı ortaya koyulmuştur.. Cemil Meriç bu eserlerinde hangi cümle bağlayıcılarını kullanmış, ne kadar sıklıkla ve cümlenin hangi bölümünde kullanmış bunlar sınıflandırılıp tabloya dökülmüştür. Meriç'in bu eserlerinde bu kelimelerin toplam da kaç defa kullandığı hakkında bilgi verilmiştir. Cümleleri birleştirirken hangi kelimelerden, hangi noktalama işaretlerinden yararlandığı incelenmiştir. Ama bağlacını tek biçimde kullanmamış, ama ile yani, de, yine de, sonra, kısmen de, belki, oysa, yalnız, değil, belki, gerçi, yani, sonra, kısmen de, belki, bağlaçlarıyla birleştirip kullanmıştır. Tezin giriş bölümünde şairin kişiliği, hayatı, üslubu hakkında kısa bir bilgi verilmiştir. Sonuç olarak bu çalışmada Meriç'in kitaplarında ki cümle birleştirme yöntemleri ele alınmış, bunları nasıl kullandığı incelenmiştir. Elde ettiğimiz veriler ortaya konmuştur. ANAHTAR KELİMELER Cemil Meriç, Bağlayıcı, Bağlaç, Noktalama işaretleri