Hatay'da yetiştirilen incir genotiplerinin morfolojik ve meyve kalite özeliklerinin belirlenmesi ve moleküler karakterizasyonu
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BAHÇE BİTKİLERİ (YL) (TEZLİ), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OĞUZHAN ÇALIŞKAN
Danışman: ATİLA AYTEKİN POLAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Önemli incir üreticisi olan ülkemiz, özellikle sofralık incir genotipleri arasında renk, şekil ve tat bakımından büyük bir genetik kaynağa sahiptir. Bu çalışma, sofralık incir yetiştiriciliği bakımından önemli konumda bulunan Hatay'da yetiştirilen 76 yerel incir genotipinde yürütülmüştür. Çalışmada, yerel incir genotiplerinde morfolojik, pomolojik ve fitokimyasal analizlerden oluşan toplam 65 özellik 2008 ve 2009 yıllarında incelenmiştir. Bununla birlikte, incir genotiplerinde RAPD ve SSR teknikleri kullanılarak genetik karekterizasyon yapılmıştır.3126 Bardak, 3127 Dolap, 3135-2 Kabak, 3135-1 Kabak, 3133-1 Mor, ve 3131-1 Sarı ve 3132-1 Siyah genotipleri tartılı derecelendirmeye göre en yüksek kaliteye sahip yerel incir genotipleri olarak tespit edilmiştir. Koyu renkli incir genotiplerinin fitokimyasal içeriklerinin açık renklilere göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. Çalışmada, incir deskriptörüne göre incelenen morfolojik ve pomolojik veriler Temel Bileşenler Analizine (TBA) tabi tutulmuşlardır. Morfolojik verilerden elde edilen Temel Bileşenlerden (TB)'den ilk üç tanesi toplam varyansın %35.69'nu, pomolojik verilerden elde edilen TB'den ilk üç tanesi ise toplam varyansın %54.71'ni temsil etmiştir.Araştırmada 10 SSR primer çifti ve yedi RAPD primeri test edilmiştir. RAPD analizleriyle toplam 68 açık ve tekrarlanabilir bant elde edilmiş, bunlardan 55'inin polimorfik olduğu saptanmıştır. SSR'da ise toplam 68 allel belirlenmiş ve ortalama gözlemlenen heterozigotluk, beklenenden heterozigotluktan daha yüksek bulunmuştur. SSR analizleri sonucunda, biri benzer, altısı sinonim ve dördü homonim çift genotipler içeren olmak üzere üç grup tespit edilmiştir.