Hatay il merkezinde yaşayan 18-65 yaş arası bireylerin deprem sonrası travma düzeyi ile depremin psikolojik maruziyet etkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, Tayfur Ata Sökmen Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RABİA İREM GÖÇEROĞLU
Danışman: Erhan Yengil
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada Hatay il merkezinde yaşayan 18-65 yaş arası depremzedelerin, deprem sonrası travma düzeyi ile depreme maruziyetin psikolojik etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı tasarımda olan bu çalışmaya Hatay il merkezinde ikamet eden ve 18-65 yaş aralığında olan 360 birey dahil edilmiştir. Veriler Sosyodemografik Bilgi Anketi, Deprem Sonrası Travma Düzeyini Belirleme Ölçeği ve Depremin Psikolojik Etkisi Ölçeği ile toplanmıştır. Bulgular: Travma sonrası stres düzeyinde; cinsiyet, eğitim düzeyi, çalışma durumu, çocuk sahibi olma, kronik hastalık, sigara kullanımı, enkaz altında kalma, mal kaybı, yakın kaybı, evin hasar durumu, sosyal destek ve psikiyatrik destek alma durumuna göre anlamlı farklılıklar bulunmuştur (p<0,05). Psikolojik etkilenme düzeyinde ise; cinsiyet, eğitim düzeyi, gelir düzeyi, çocuk sahibi olma, sigara kullanımı, enkaz altında kalma, mal kaybı, yakın kaybı, evin hasar durumu ve sosyal destek durumuna göre anlamlı farklılıklar bulunmuştur (p<0,05). Korelasyon analizlerinde; deprem sonrası travma düzeyi ile psikolojik etkilenme düzeyi arasında anlamlı ve pozitif yönde güçlü düzeyde ilişkili bulunmuştur (p<0,05). Regresyon analizine göre; cinsiyet, gelir düzeyi, çocuk sahibi olma ve sosyal destek alma faktörlerinin deprem sonrası travma düzeylerine; cinsiyet, gelir düzeyi, çocuk sahibi olma, sigara, maddi kayıp ve evin hasar durumu faktörlerinin psikolojik etkilenme düzeylerine anlamlı bir etkisi olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Sonuç: Deprem sonrası bireylerde travma düzeyinin yüksek olduğu ve travma düzeyinin psikolojik semptom gelişimi açısından risk teşkil ettiği sonucuna varılmıştır. Afetlerin ardından ruh sağlığını etkileyebilecek risk faktörlerinin belirlenmesi, psikolojik destek ve tedavi çalışmaları için büyük önem taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: Afet, Deprem, Travma, Travma Sonrası Stres Bozukluğu, Psikolojik Belirtiler