Pamukta (Gossypium hirsutum L.) lif verimi ve kalite özelliklerine ilişkin uyum yeteneklerinin belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TARLA BİTKİLERİ (YL) (TEZLİ), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HÜDA ÇINAR

Danışman: YAŞAR AKIŞCAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, çeşitli üstün özelliklere sahip 6 pamuk (PG 510-7, PG-53-KT-2, İH-82-Y-1, Lydia, İH-26-K-5, Tamcot Camd-ES) genotipi ile bunların yarım diallel melez yöntemi uyarınca melezlenmesi ile oluşturulan 15 F1 melez kombinasyonu materyal olarak kullanılmıştır. Çalışma, incelenen özellikler bakımından genotiplerin genel ve özel uyum yeteneklerini belirlemek, üstün anaç ve F1 melez kombinasyonlarını saptamak ve ileride yapılacak çalışmalara yardımcı olmak amacıyla yapılmıştır. Deneme Amik Ovası koşullarında, 2016-2017 yıllarında 3 tekerrürlü olarak tesadüf blokları deneme deseni uyarınca kurulmuştur. Çalışma sonucunda, genotipler (anaçlar ve F1 melez kombinasyonları) arasındaki farklılıkların lif eğrilebilme yeteneği, lif uzunluğu, lif kopma dayanıklılığı, lif inceliği, lif esnekliği, lif parlaklığı ve lif sarılığı özellikleri yönünden istatistik olarak %1, lif verimi yönünden %5, lif yeknesaklığı ve kısa lif oranı yönünden ise önemsiz olduğu belirlenmiştir. Genel uyum yeteneği varyansının, özel uyum yeteneği varyansına oranının, incelenen tüm özellikler için, 1'den büyük olduğu gözlemlenmiştir. Bu durum, incelenen özelliklerin yönetiminde eklemeli gen etkilerinin etkin olduğunu işaret etmektedir. Çalışmada, lif verimi için İH-82-Y-1 x Lydia ve Lydia x İH-26-K-5; lif eğrilebilme yeteneği ve lif kopma dayanıklılığı için PG 510-7 x İH-82-Y-1; lif uzunluğu yönünden PG 510-7 x İH-82-Y-1; lif inceliği için PG-53-KT-2 x Tamcot Camd-ES; lif yeknesaklığı için PG 510-7 x İH-82-Y-1 ve PG-53-KT-2 x İH-26-K-5; kısa lif oranı yönünden PG 510-7 x Lydia ve PG-53-KT-2 x İH-26-K-5; lif esnekliği için PG-53-KT-2 x İH-26-K-5 melez kombinasyonlarının anılan özellikler bakımından en ümit var kombinasyonlar olduğu kanısına varılmıştır.