ÜRİNER VE YARA ENFEKSİYONLARINDA İZOLE EDİLEN STAPHYLOCOCCUS AUREUS ŞUŞLARINDA VİRÜLANS FAKTÖRLERLE ANTİBİYOTİK DİRENCİ ARASINDAKİ İLİŞKİ
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, TAYFUR ATA SÖKMEN TIP FAKÜLTESİ, TEMEL TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DAVUT UTKU COŞGUN
Danışman: NİZAMİ DURAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Üriner Ve Yara Enfeksiyonlarinda İzole Edilen Staphylococcus aureus Suşlarinda Virülans Faktörlerle Antibiyotik Direnci Arasindaki İlişki Giriş ve Amaç: Günümüzde ilaç direnci infeksiyon hastalıklarının tedavisinde ciddi bir problemdir. Antibiyotik direnci her geçen gün öyle büyük bir sorun haline gelmektedir ki yakın bir gelecekte duyarlı tüm suşların ilaç dirençli kökenler haline gelmesi en büyük korkudur. Artan ilaç direnci yanında patojen mikroorganizmaların virülan faktörleri de infeksiyon hastalıklarının tedavisinde önemli sorunlar yaratmaktadır. Son yıllarda ilaç direnci ile virülans ilişkisinin söz konusu olabileceği tartışılmaktadır. Biz bu çalışmada üriner ve yara enfeksiyonlarından izole edilen Staphylococcus aureus kökenlerinde ilaç direnç profilleri ile virülans genlerinin (icaA, icaD, coa, pvl, tsst-1, hla, hlb, nuc, hla, pvl, clfA) frekansını araştırmayı, ilaç direnci ile virülanslık arasındaki ilişkiyi Vero hücrelerinde adezyon invazyon testleriyle araştırmayı amaçladık. Materyal ve Yöntem: Çeşitli kliniklerden steril eküvyonlarla alınan yara örnekleri ve idrar örnekleri çevresel etkenlerden kotaminasyona dikkat edilerek transport besiyeri içinde mikrobiyoloji kültür laboratuvarına getirildi. Konvansiyonel yöntemler kullanılarak satafilokok izolasyonları ve ilaç direnç prodilleri belirlendi. Direnç ve virulans genlerinin varlığı multipleks PCR yöntemiyle araştırıldı. Adezyon invazyon deneyleri ise Vero Hüre hattında gerçekleştirildi. Bulgular: Yara örneklerinde penisilin direnci %84.5 olarak en yüksek oranda tespit edilirken, oksasilin direncinin de oldukça yüksek olduğu (%42.3) bulundu. Bu örneklerde teikoplanin ve tigesiklin direnci tespit edilmedi. Üriner izolatlarda ise penisilin direnci yara örneklerinde olduğu gibi yüksek oranda bulunurken (%84.6) oksasilin direncinin yara izolatlarından anlamlı derecede daha düşük oluğu tespit edilmiştir (%22.8). Üriner sistem izolatlarında daptomisin, linezolid, teikoplanin ve vancomisin dirençli suşa rastlanmadı. Yara örneklerinde fibronektin, klumping faktör, nükleaz, hemolizin A ve hemolizin B genlerinin varlığı metisilin direncine göre değişmezken, panton-valentin lökosidin geni, slime genleri (icaA ve icaD) ve toksik şok sendromu toksini genlerinin varlığı metisilin dirençliyle direkt ilişkili olduğu tespit edildi. Üriner kaynaklı izolatlarda mecA geni varlığı ile fibronektin, klumping faktör, nükleaz, hemolizin genlerinin arasında anlamlı bir korelasyon tespit edilmezken, ica A ve ica D genleri ile hemolizin b geni varlığı arasında anlamlı bir ilişkinin varlığı saptandı. Slime üretimi, pvl, hemolizin aktivitesi ve klumping faktör pozitif olan metisilin dirençli S. aureus kökenleri ile slime üreten, pvl ve hemolizin aktivitesi pozitif olan kökenler arasında hücresel adezyon test sonuçlarının anlamlı derecede farklı olduğu tespit edilmiştir (p=0,0002). Panton valentin lökosidin geni pozitif, slime üreten, hemoliz yapabilen ve klumping faktör pozitif metisilin dirençli S. aureus kökenleri, Panton valentin lökosidin pozitif, slime üreten, hemoliz yapabilen suşlarla kıyaslandığında hücresel invazyon düzeylerinde anlamlı derecede artışlar tespit edilmiştir (p=0,0003). Sonuç: Çalışmada yara örneklerinden izole edilen stafiloklarda metisilin direnci oldukça yüksek bulunmuştur. İzolatlarda vakomisin direncine rastlanması endişe vericidir. Ayrıca artan virülasnlığın ilaç direnci arasında pozitifi bir korelasyon tespit edilmiştir. Artan virülans doğal olarak artan antibiyotik direncine yanıt olarak veya eşzamanlı olarak gelişebilir; dolayısıyla antibiyotik direncinin yayılması kontrol edilirken virülansın yayılması da kontrol edilmelidir. Anahtar Kelimeler: S. aureus, ilaç direnci, virülans, adezyon, invazyon, korelasyon.