Farklı asma çeşitleri üzerindeki salkım güvesi, Lobesia botrana (Denis & Schif., 1775) (Lepidoptera: Tortricidae)'nin popülasyon yoğunluğu ve zarar oranının belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİTKİ KORUMA (YL) (TEZLİ), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞIHLI KÜÇÜKKOÇ
Danışman: NİHAT DEMİREL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Salkım güvesi, Lobesia botrana (Denis & Schif., 1775) (Lepidoptera: Tortricidae), ülkemizde bağların en önemli zararlılarından birisidir. Çalışma 2016-2017 yıllarında farklı asma çeşitleri üzerindeki salkım güvesi, Lobesia botrana (Denis & Schiffermüller) (Lepidoptera: Tortricidae)'nin populasyon yoğunluğu ve zarar oranının belirlenmesi amacıyla Hatay ilinin Reyhanlı ilçesindeki Narpak tarım işletmesinde bulunan 'Arra 4' (16 dekar), 'Arra 13' (66 dekar), 'Arra 15' (130 dekar), 'Arra 16' (42 dekar), 'Arra 18' (36 dekar), 'Arra 19' (30 dekar), 'Arra 30' (20 dekar), 'Crimson' (12 dekar), 'Redglop' (40 dekar) ve 'Vitroblack' (10 dekar) çeşitleri bulunan bağ alanlarında yürütülmüştür. Çalışmada salkım güvesi feromonu (10 mg, (E,Z)-7,9-dodecadienyl acetate) ile delta tipi tuzak kullanılmıştır. Her bağ alanına bir adet feromon tuzak kurulmuştur. Tuzakların haftalık kontrolleri yapılarak tuzakta bulunan salkım güvesi erginleri sayılarak temizlenmiştir. Tuzaklarda kullanılan feromonlar her 40 günde bir yenileri ile değiştirilmiştir. Hasat zamanı feromon tuzaklarının kurulduğu asma hariç, her bağ alanından 100 adet asmadaki salkımlar kontrol edilerek salkım güvesinin larvaları tarafından zarar görmüş salkımlar belirlenerek zarar oranı tespit edilmiştir. Salkım güvesinin popülasyon yoğunluğunda örnekleme yapılan yıllara ve bağ alanlarına göre önemli değişiklikler gözlenmiştir. 2016 yılında on asma çeşitinin olduğu bağ alanında yapılan örneklemede feromon tuzakları tarafından 595 adet salkım güvesi ergini yakalanmıştır. Feromon tuzakları tarafından ilk erginler 27 Nisan'da yakalanmıştır. Tuzaklar tarafından en fazla ergin 1 Haziran ve 6 Temmuz tarihlerinde yakalanmıştır. Örnekleme süresince zararlının popülasyon yoğunluğunda haziran ve temmuz aylarında önemli artışlar gözlenmiştir. Örnekleme süresince feromon tuzakları tarafından en fazla salkım güvesi ergini Arra4 (124 adet) çeşitinin bulunduğu bağda yakalanmış, bunu Arra13 (75 adet), Arra15 (70 adet) takip etmiştir. Tuzaklar tarafından en az ergin Arra19 (35) tarafından yakalanmıştır. 2017 yılında on üzüm çeşitinin olduğu bağ alanında yapılan örneklemede feromon tuzakları tarafından 401 adet salkım güvesi ergini yakalanmıştır. Feromon tuzakları tarafından ilk erginler 5 Mayıs'da yakalanmıştır. Tuzaklar tarafından en fazla ergin 23 Haziran tarihinde yakalanmıştır. Örnekleme süresince zararlının popülasyon yoğunluğunda haziran ve temmuz aylarında önemli artışlar gözlenmiştir. Örnekleme süresince feromon tuzakları tarafından en fazla salkım güvesi ergini Arra15 (70 adet) çeşitinin bulunduğu bağda yakalanmış, bunu Crimson (63 adet), Arra4 (44 adet), Arra13 (44 adet) takip etmiştir. Tuzaklar tarafından en az ergin Vitroblack (10) tarafından yakalanmıştır. 2016-2017 yıllarında Narpak tarım işletmelerindeki üzüm çeşitlerinde farklı zararlılara ve salkım güvesine yönelik sürekli ilaçlama yapılmasından dolayı örneklenen bağ alanlarında salkım güvesi zararına rastlanmamıştır.