İçgüdünün imge ve çağrışımlara dönüşümünde bedenin araç olarak kullanımı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, RESİM (YL) (TEZLİ), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA ÖZER
Danışman: CÜNEYT KURT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:20. yy. ortalarında Amerika'da Soyut Dışavurumculuk, Action Painting (Eylem Resmi), Avrupa'da ise Taşizm (Lekecilik) adı altında, serbest fırça vuruşlarıyla, bedensel hareketlerin tuvale yansıtıldığı, dönemin sanat dünyasını ve günümüz sanatını çarpıcı bir şekilde etkileyen sanat hareketleri ortaya çıkmıştır. Bu akımlara mensup sanatçıların bir kısmı, bilinçli olarak hiçbir şeyin sanat yapamayacağını, sanat yapacak olanın bağımsız, toplumsal ve sosyal baskılardan sıyrılması gerektiğini savundular. Bunun için bilinçaltının özgür bırakılması gerektiğini düşündüler ve bilinçli hareket etmemek için uyuşturucu, haşhaş ve alkol gibi maddeler kullanarak içgüdünün özgür düşünce gücünü ortaya çıkarmayı amaçladılar. Sanatçılar, içgüdüsel dışavurumların imge ve çağrışıma dönüşümünde bedeni araç olarak kullanarak, bilinçaltında özgür bırakılan duyguları bedensel hareketlerle tuvale aktarmışlardır. Ortaya çıkan resim sanatçının oluşturma aşamasındaki bedensel hareketlerini izleyiciye aynı mekânda bulunuyormuşçasına sunmaktadır. Sanatçı bunları toplumsal ve psikolojik baskılardan kendini sıyırarak yapmıştır, izleyici de ancak bu baskılardan kurtularak özgür bir içgüdüyle yaklaşırsa sanatçının aktarmak istediğini tam algılayabilir. İçgüdünün imge ve çağrışımlara dönüşümünde bedenin araç olarak kullanımı isimli bu tez, bedensel hareketlerin tuvale yansıtılmasıyla oluşan resimlerde bedene yön veren unsurun içgüdüsel dışavurum olduğunu ifade etme konusunu savunmaktadır. Bu tür örnekler Amerikan Soyut Dışavurumculuk, Eylem Resmi, Taşizm, Gerçeküstücülük, otomatizm gibi ifadeci sanat akımlarında bulunmaktadır. Bu tezin amacı, içgüdüsünü imge ve çağrışımlara dönüştürürken bedenini araç olarak kullanan sanatçı ve sanat akımlarının durumunu ortaya koymaktır.