Manisa ili bağ alanlarında salkım güvesi, Lobesia botrana (Denis & Schiffermüller) (Lepidoptera: Tortricidae)'nin popülasyon yoğunluğu ve zarar oranının belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİTKİ KORUMA (YL) (TEZLİ), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ABDULLAH KARABULUT
Danışman: NİHAT DEMİREL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Salkım güvesi, Lobesia botrana (Denis & Schiffermüller) (Lepidoptera: Tortricidae), ülkemizde bağların en önemli zararlılarından birisidir. Çalışma 2012-2013 yıllarında Manisa ili bağ alanlarında salkım güvesi, L. botrana'nın populasyon yoğunluğu ve zarar oranının belirlenmesi amacıyla üç bağ alanında yapılmıştır. Çalışmada salkım güvesi feromonu (10 mg, (E,Z)-7,9-dodecadienyl acetate) ile delta tipi tuzak kullanılmıştır. Örnekleme yapılan bağlar sultani çekirdeksiz üzüm çeşidine sahiptir. Her bağ alanına iki adet feromon tuzak kurulmuştur. Tuzakların haftalık kontrolleri yapılarak tuzakta bulunan salkım güvesi erginleri sayılarak temizlenmiştir. Tuzaklarda kullanılan feromonlar her 40 günde bir yenileri ile değiştirilmiştir. Hasat zamanı feromon tuzaklarının kurulduğu asma hariç, her bağ alanından 100 adet asmadaki salkımlar kontrol edilerek salkım güvesinin larvaları tarafından zarar görmüş salkımlar belirlenerek zarar oranı tespit edilmiştir. Salkım güvesinin popülasyon yoğunluğunda örnekleme yapılan yıllara ve bağ alanlarına göre önemli değişiklikler gözlenmiştir. Çalışmanın ilk yılında feromon tuzakları ile üç bağ alanında toplam 844 adet salkım güvesi ergini yakalanmıştır. Feromon tuzakları tarafından ilk erginler 27 Mayıs'ta yakalanmıştır. Tuzaklarla en fazla ergin 15 Temmuz, 22 Temmuz ve 29 Temmuz'da yakalanmıştır. Örneklenen üç bağ alanında feromon tuzakları ile en fazla salkım güvesi %49,4 ile temmuz ayında yakalanmış olup, bunu %22,39 ile haziran, %17,65 ile ağustos , %6,99 ile eylül ve %3,55 ile mayıs ayları takip etmiştir. Çalışmanın ikinci yılında feromon tuzakları ile üç bağ alanında toplam 846 adet salkım güvesi ergini yakalanmıştır. Feromon tuzakları tarafından ilk erginler 26 Mayıs'ta yakalanmıştır. Tuzaklarla en fazla ergin 28 Temmuz, 2 Haziran ve 7 Temmuz'da yakalanmıştır. İkinci yılda üç bağ alanında en fazla salkım güvesi ergini % 39,83 ile temmuz ve %31,56 ile haziran ayında yakalanmış olup, bunu %19,26 ile ağustos, %4,01 mayıs ve %5,31 ile eylül ayları takip etmiştir. Salkım güvesinin zarar oranı, örnekleme yapılan yıllara ve bağ alanlarına göre değişiklikler göstermiştir. Birinci yılda salkım güvesinin örneklenen bağlardaki zararı en fazla % 7 ile Bağ III' de gözlenmiş olup, bunu %6 ile Bağ II ve %5 ile Bağ I takip etmiştir. İkinci yılda salkım güvesi'nin örneklenen bağlardaki zararı en fazla %5 ile Bağ III' de gözlenmiş olup, bunu %3 ile Bağ II ve %2 ile Bağ I takip etmiştir. İki yıl boyunca yapılan çalışmada, salkım güvesinin bölgede her yıl iç içe geçen üç döl verdiği gözlenmiştir.