Mersin ili bağcılığının teknik yapısı ile yaygın olarak yetiştirilen üzüm çeşitlerinde verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BAHÇE BİTKİLERİ (YL) (TEZLİ), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET ERDEM KİRAZ

Danışman: ÖNDER KAMİLOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada, Mersin ili ova ve yayla olmak üzere iki ayrı kesim halinde incelenmiştir. Çiftçi kayıt sisteminden alınan bilgiler doğrultusunda, her iki kesimde toplam 297 işletme ile anket uygulaması yapılmıştır. Anket sonuçlarına göre, Mersin ili bağcılığının teknik yapısı belirlenmiştir. Ayrıca Mersin'de yaygın olarak yetiştirilen 10 üzüm çeşidinde (ovada 5 adet, yaylada 5 adet) verim ve kalite özellikleri (salkım ve tane özellikleri, tane rengi, saptan kopma direnci, SÇKM, pH, asitlik, olgunluk indisi vb) incelenmiştir. İşletmelerin ortalama parsel büyüklüklerinin ovada 7,0 da, yaylada 4,7 da olduğu saptanmıştır. Bağ alanları genelde 2 ve daha fazla parselden oluşmaktadır. Ova kesimindeki işletmelerde 18 adet, yayla kesiminde 53 adet üzüm çeşidi yetiştirilmektedir. Tek çeşitle üretim yapan işletme oranı % 50'nin altında olmakla birlikte; yayla kesiminde bu oran, ova kesiminden daha fazladır. Ova ve yaylada bağ tesisi, çoğunlukla kültür çeşitlerine ait çelikler kullanılarak yapılmaktadır. Anaç kullanımı yaygın olmamakla birlikte, ovada '41 B', '110 R', '140 Ru', '1103 P' ve '5 BB'; yaylada ise '41 B' ve '1103 P' anaçlarının kullanıldığı görülmüştür. İşletmelerde en yaygın dikim aralıkları; ova bağlarında 2,00 X 3,00 m; yayla bağlarında 2,00 X 2,50 m'dir. Ovada telli terbiye sistemleri, yaylada goble şekli yaygınlık göstermektedir. Verim ve kaliteyi etkileyen kültürel işlemlerden sulama, ovada % 72,0, yaylada % 15,7 oranında ve genellikle damla sulama yöntemiyle yapılmaktadır. Yaz budaması ovada (% 94,4), yayla kesimine (% 61,0) göre daha yaygın bir uygulamadır. İşletmelerin önemli bir kısmında (> % 70) ilaçlama sayısı ovada 6-10 iken, yaylada 1-5 kez arasındadır. Hasat periyodu, ovada Haziran-Ağustos; yaylada ise Temmuz-Kasım ayları arasındadır. Ovada ankete katılan işletmelerin dekara ortalama üzüm verimi (1472 kg), yayladaki işletmelere (1112 kg) göre daha fazladır. Ovada yoğun olarak 'Yalova İncisi', 'Tarsus Beyazı', 'Ergin Çekirdeksizi', 'Trakya İlkeren', 'Victoria', yaylada ise 'Kişniş', 'Göğüzüm', 'Takkara', 'Dilmit', 'Tilkikuyruğu' üzüm çeşitlerinin yetiştiriciliği yapılmaktadır. Ovada 'Ergin Çekirdeksizi', yaylada 'Tilkikuyruğu' çeşitlerinde omca başına verim ve salkım ağırlığı değerleri en yüksek bulunmuştur. Saptan kopma direnci bakımından ovada en yüksek ve en düşük değerleri sırasıyla 'Victoria' ve 'Tarsus Beyazı'; yaylada 'Tilkikuyruğu' ve 'Kişniş' çeşitleri vermiştir.