Defne (Hatay) Büyükşehir ilçesinin idari coğrafyası
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, COĞRAFYA (YL) (TEZLİ), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CANAN BEREKETOĞLU
Danışman: HULUSİ KARAGEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Defne (Hatay) Büyükşehir İlçesinin İdari Coğrafyası adlı bu araştırmada saha çalışmalarına dayalı tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın problem durumu "ilçenin kuruluşu, idari sınırları ve mülki idare bölünüşüne ilişkin ileri sürülen gerekçeler ve tespit edilen hedeflere ulaşılabilmiş midir? İlçenin kuruluşu, idari sınırları ve mülki idare bölünüşünü esas alan yasal çerçeve uygulamada işlevsellik sağlamış mıdır? İlçenin kuruluşu, idari sınırları ve mülki idare bölünüşüne ilişkin özellikler idari coğrafya esaslarına uygun mudur?" soru ve sorunlarına cevaplar aramak üzerine kurgulanmıştır. Araştırma sahamız olan Defne büyükşehir merkez ilçesi, fiziki yapısı itibariyle Amanos Dağları ve Kuseyr Platosu ile çevrili çöküntü ovasının güneybatısında yer almaktadır. Akdeniz iklim özelliklerinin egemen olduğu ilçede Holarktik Flora Âleminin Akdeniz Bölgesi'ndeki karakteristik bitki türlerinden kızılçamlar ve makiler yer almaktadır. Bununla birlikte ilçede kırmızı-kahverengi Akdeniz toprakları, kırmızı Akdeniz toprakları, kahverengi orman toprakları, kolüvyal topraklar ve Asi Nehri'ne yakın güzergâhlarda alüvyal topraklara rastlanmaktadır. İlçede Asi Nehri ve kollarının oluşturduğu bir akarsu ağı mevcuttur. Çalışmamız devam ederken 06.02.2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli depremler meydana gelmiştir. Meydana gelen depremler 14 ili etkilemiş en büyük yıkımlardan biride Hatay ilinde yaşanmıştır. Hatay iline bağlı bulunan Defne ilçesinde özellikle Armutlu ve Eletrik mahallelerinde büyük yıkımlar yaşanmıştır. Yaşanan yıkımlar sonucunda nüfusun büyük çoğunluğu yer değiştirmek zorunda kalmıştır. Defne ilçesinde bulunan Akdeniz, Aşağıokçular ve Dursunlu mahallerinde nüfus yıkımın az olmasından dolayı yer değiştirmemiştir. 2022 yılı TÜİK verilerine göre ilçede 165494 kişi yaşamaktadır. Bu nüfus değeri ile Defne büyükşehir ilçesi, Antakya ve İskenderun'dan sonra Hatay ilinin üçüncü en kalabalık ilçesidir. Yaklaşık 142 km²'lik bir alana sahip olan ilçede nüfus yoğunluğu ise 1.162 kişi /km2 dir. 06.12.2012 tarih ve 28489 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6360 sayılı Yasa ile Hatay ili sınırlarını kapsayacak şekilde Hatay Büyükşehir Belediyesi kurulmuştur. Aynı yasanın ilçe kurulması ve sınırlarının belirlenmesi başlığı altında mevcut ilçelerden bazıları bölünerek Defne gibi yeni büyükşehir ilçe belediyeleri kurulmuştur, Yasa çerçevesinde Antakya merkez ilçesi ve Samandağ ilçesinden bölünmek suretiyle yeni oluşturulan Defne ilçesine 4 merkezi şehirsel mahalle, 10 belde ve 23 köy bağlanmıştır. Buna göre ilçedeki idari örgütlenme kırsal ve şehirsel karakterlerini koruyan toplam 37 mahalleden oluşmuştur. 6360 sayılı Kanunla il özel idareleri, belde belediyeleri ve köylerin tüzel kişilikleri kaldırılmış ve ilçe belediyeleri, büyükşehir ilçe belediyesi haline dönüştürülmüştür. Verilen bu kararla daha nitelikli hizmet sunmak istense de kırsal alanda yaşayanlar, daha kaliteli hizmet alamadıkları gerekçesiyle şehirsel alanlara göç etmek durumunda kalmıştır. Sonuç olarak ilçenin kuruluşu ile ilgili, araştırmamıza alt yapı oluşturabilecek herhangi bir bilimsel ön çalışmaya rastlanmazken, ilçenin kuruluşuna ilişkin gerekçe ve hedeflerin gerçekleşmesi bir yana, kamunun temel ihtiyaçları ve istekleri bağlamında sürdürülebilir olmayan yepyeni sorunlar ortaya çıkmış olduğu anlaşılmıştır. Bu sebeple ilçenin kuruluşunu esas alan yasal çerçevenin işlevsellik kazanabilmesi için üzerinde ek düzenlemeler yapılması gerekmektedir.