Ratlarda tam kalınlıklı eksizyonel deri yara modelinde defne (Laurus nobilis) tohumu yağı ve kırmızı kantaron (Centaurium erythraea) yağının yara iyileşmesi üzerine etkilerinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, VETERİNERLİK CERRAHİSİ (YL) (TEZLİ), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NAZMİYE SEMİZ
Danışman: MEHMET ZEKİ YILMAZ DEVECİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Geçmişten günümüze deri yaralarında bitkisel yağların kullanımı, antiinflamatuvar, antioksidan, antimikrobiyal ve diğer etkileri in vitro ve in vivo araştırmalarla incelenmekte ve ayrıca bu yağlardan elde edilen etken maddeleri araştırılarak yara tedavisinde yeni seçenekler aranmaktadır. Bu çalışmada; kırmızı kantaron (Centaurium erythraea) yağı ve defne tohumu (Laurus nobilis) yağının ratlarda deneysel olarak oluşturulan tam kalınlıklı eksizyonel deri yara modelinde yara iyileşmesine etkilerin klinik, histopatolojik ve biyokimyasal yönlerden incelenmesi amaçlandı. Bu yağların kimyasal bileşenleri GC-MS analizleri ile belirlendi. Çalışmada 400-550 gr ağırlığında Wistar- albino ırkı 18 adet erişkin erkek rat kullanıldı. Deney hayvanları, defne tohumu yağı (DTY) grubu (n=6), kırmızı kantaron yağı (KKY) grubu (n=6), kontrol (MY) grubu (n=6) olmak üzere üç gruba ayrıldı. Genel anestezi altında ratların sırtında interskapular bölgenin kaudalinde orta hatta deride bir adet 1.5x1.5 cm²'lik ölçüde tam kalınlıklı eksizyonel yara oluşturuldu. Makroskobik fotoğraflar 0, 1, 4, 7, 11 ve 14. günlerde çekildi ve yara iyileşmeleri takip edildi. Haftalık olarak genel ve lokal klinik bulgular, yem ve su tüketimi takip edildi. Tüm gruplar 14. günde sakrifiye edilerek yara dokuları histopatolojik olarak, kan serum örnekleri ise ALP, AST, CRE, UREA, GLU ve TP değerleri yönünden incelendi. Çalışmadaki istatistik analizinde p<0,05 değerleri anlamlı kabul edildi. Yara alanı ölçümlerinde KKY kullanımının yara iyileşmesini hızlandırdığı ve olumlu etkilediği, DTY'nin ise yara iyileşmesini olumsuz etkilediği ve engellediği belirlendi. DTY kullanımında deney hayvanlarının irrite olduğu, stres altında kaldığı, gıda tüketiminin azaldığı, lokal olarak yara iyileşmesinin olumsuz etkilendiği belirlendi. Histopatolojik incelemelerde yara dokularındaki kan damarı oluşumu, lif sentezi, granülasyon ve mononükleer hücreler yönünden skorların kırmızı kantaron (Centaurium erythraea) yağı grubunda diğer iki gruptan yüksek olduğu, defne (Laurus nobilis) tohumu yağı grubunda ise kontrol grubundan yüksek olduğu belirlendi. Serum biyokimya analizlerinde TP, GLU ve UREA değerlerinde gruplar arasındaki farklılıklar bulunduğu, AST, ALT ve CRE değerleri gruplar arasında farklılık göstermediği belirlendi. Sonuç olarak, ratlarda deneysel eksizyonel tam kalınlıklı deri yara modelinde kırmızı kantaron (Centaurium erythraea) yağının topikal olarak kullanımının yara iyileşmesini hızlandırdığı, defne (Laurus nobilis) tohumu yağının ise yara iyileşmesini olumsuz etkilediği belirlendi.