Türkiye kıyılarında humidex ve mutlak nemin değişkenliği ve değişimi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ VE UZAKTAN ALGILAMA (DİSİPLİNLERARASI) (YL-TEZLİ), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: VURAL ENGÜL
Danışman: ERGİN CANPOLAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hava sıcaklığı ve bağıl nem canlıların termal konforunu belirleyen başlıca değişkenlerdendir. Havadaki nemin hissedilen sıcaklık üzerinde etkileri bulunmaktadır ve nemin yüksek olduğu sıcak yaz günlerinde hava sıcaklığı, termometrenin ölçtüğünden daha fazla hissedilir. Nemin hissedilen sıcaklık üzerindeki etkisini açıklamak amacıyla humidex kavramı ortaya atılmıştır. Humidex özellikle nemin fazlalaşabildiği kıyı bölgelerde termal konfor ve insan sağlığına olan etkileri bakımından önem arz etmektedir. Hava sıcaklığının artması nedeniyle buharlaşma miktarı da havanın taşıyabileceği nem miktarı da artmaktadır. Topoğrafik olarak yüksek ve engebeli bir ülke olan Türkiye, Anadolu ve Trakya olmak üzere iki yarımadadan oluşmaktadır. Ülke nüfusunun büyük bir kısmı kıyılarda yaşamaktadır. Buna ek olarak yaz aylarında kıyılarda turizm faaliyetleri yılın diğer dönemlerine göre daha yoğun olmaktadır. Türkiye, iklim değişikliğinin etkilerinin yoğun hissedileceği Doğu Akdeniz Havzası'nda yer aldığından iklim değişikliğinin olumsuz etkileri yönünden, yüksek risk grubu ülkeler arasında kabul edilmektedir. Bu çalışmanın amacı, yaz aylarında Türkiye Kıyılarında humidexin arttığı ve azaldığı bölgelerin tespit edilmesi ve dolayısıyla kıyılarda yaşayanların konfor derecesinin evrimini ve yaşam konforuna etki eden humidex dalgalanmasını araştırmaktır. Çalışmada Türkiye kıyılarında humidexin arttığı ve azaldığı bölgeler tespit edilerek bu trendler görselleştirilmiş, humidexin gelecekteki değişiminin yönü belirlenmiştir. Humidexin hesaplanması için Türkiye'nin kıyı bölgelerindeki 61 farklı yerleşim yerinde bulunan, Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM) tarafından işletilen istasyonlardan alınan bağıl nem ve hava sıcaklığı verileri kullanılmıştır. Bu veriler Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında ölçülen saatlik verilerden oluşmaktadır. Saatlik bağıl nem ve hava sıcaklığı verileri kullanılarak humidex ve mutlak nem hesaplanmıştır. Humidexteki trendlerin sebebi için mutlak nem analizi yapılmıştır. Elde edilen veriler ile Türkiye kıyılarında 1990-2022 periyodunda humidexin (nemle hissedilen sıcaklık) değişkenliği ve değişimi analiz edilmiştir. Analizde Mann-Kendall testi, Sen'in trend eğim yöntemi, korelasyon analizi ve regresyon analizi kullanılarak humidexin seyri ve değişimi irdelenmiştir. Nüfus ve turizm yoğunluğunun yüksek olduğu kıyı bölgelerinde humidexin değişkenliğinin ve değişiminin analizi sonucunda elde edilecek çıktılar hem insan sağlığı hem de termal konfor için alınması gereken tedbirler için referans oluşturacaktır. Çalışma sonuçları şehir planlaması, turizm ve soğutma sistemleri alanları için bir projeksiyon çizecektir. Türkiye kıyılarında incelenen 61 istasyonun tümünde hava sıcaklığı artmıştır. Bu 61 istasyonun %90'ında humidexin, hava sıcaklığının en az iki katı arttığı tespit edilmiştir. Hava sıcaklığındaki artış konumların tümünde buharlaşma ve havanın nem taşıma kapasitesini arttırmıştır. 2024, 120 sayfa Anahtar Kelimeler: Humidex, Hissedilen Sıcaklık, Bağıl nem, Mutlak nem, Mann-Kendall testi