Üreme sezonunda östrüsleri senkronize edilen ivesi ırkı koyunlarda selenyum, vitamin E, vitamin A ve vitamin D3 ilavesinin fertilite parametrelerine etkileri

MEHMET EFE

Üreme sezonunda östrüsleri senkronize edilen ivesi ırkı koyunlarda selenyum, vitamin E, vitamin A ve vitamin D3 ilavesinin fertilite parametrelerine etkileri

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, KLİNİK BİLİMLER, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET EFE

Danışman: MUSTAFA KEMAL SARIBAY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışma, üreme mevsiminde östrüs senkronizasyonu yapılan İvesi koyunlarında, Se, vit E, vit A ve vit D3 ilavelerinin fertilite parametrelerindeki etkisinin belirlenmesi amacıyla düzenlendi. Çalışmada, 75 baş koyuna 20 mg flugeston asetat içeren intravaginal süngerler (Chronogest CR®, Intervet, Türkiye) uygulandı. Daha sonra koyunlar iki gruba ayrıldı. Birinci gruptaki koyunlara (Grup I, n=38) 1 ml selenyum ve vit E (1 mg/1 ml sodyum selenit ve 60 mg/ml vit E, Yelvit®, Teknovet, Türkiye) ile 1 ml/50 kg CA vit A, vit D3 ve vit E (200.000 IU vit A /ml vit A, 30.000 IU/ml vit D3 ve 20 mg/ml vit E, Adevil®, Vilsan, Türkiye) enjeksiyonu kas içi yolla uygulandı. İkinci gruptaki koyunlar (Grup II, n=37) kontrol grubu olarak bırakıldı. Her iki grupta da süngerler 9 gün süreyle tutuldu ve süngerlerin çıkartılması sırasında 500 IU PMSG (Chronogest/PMSG, 6000 IU, Intervet, İstanbul, Türkiye) ve 250 mcg kloprostenol sodyum (Minoprost®, Vilsan, Türkiye) kas içi yolla uygulandı. Süngerlerin uzaklaştırıldığı gün birinci gruptaki koyunlara (Grup I) 1 ml/50 kg CA Adevil'in ikinci enjeksiyonu yapıldı. Koçlar süngerler çıkartıldıktan 24 saat sonra sürüye katıldı ve günde iki kez sabah-akşam 1 saat boyunca koyunlar arasında kaldı. Östrüsleri tespit edilen ve aşımları tamamlanan koyunlar sürüden ayrılarak farklı bir bölmeye alındı. Grup I ve Grup II'de sırasıyla östrüs oranları %86.11 ve %85.29 (p=0,922), konsepsiyon oranları % 74.19 ve %58.62 (P=0,275), gebelik oranları %63.88 ve %50 (P=0,334). doğum oranları % 100 ve %100, yavru verimleri %126.08 ve %123.52 (P=0,858) olarak belirlendi. Sunulan çalışmada vit A, D3, E ve Se uygulanan İvesi ırkı koyunlarda fertilite parametrelerinin istatistiksel olarak farklı çıkmadığı fakat oransal olarak olumlu etkilendiği görüldü. Vitamin A, D3, E ve Se uygulamasının fertilite parametreleri üzerindeki etkilerinin daha iyi anlaşılabilmesi için farklı çalışmaların yapılması gerektiği sonucuna varıldı.