Soğuk Savaş döneminde ideolojik bir akım: Tarihsel, ideolojik ve siyasal boyutu ile Türk İslam Sentezi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜRKAN KANAT

Danışman: NİZAM ÖNEN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türk İslam Sentezi; Türk kültürü ile İslam dininin sentezlendiği ve etkileşim halinde olduğu bir ideolojik akım olup Türk toplumunun tarihi, kültürel ve dini değerlerini bir araya getirerek benzersiz bir kimlik oluşturma çabasını yansıtmaktadır. Bu ideolojik akım Türk milletinin kimlik bilincini ve köklerine olan bağlılığını güçlendirerek çağdaş dünyada etkili bir şekilde var olmayı amaçlamaktadır. Türk İslam Sentezinin tarihsel, ideolojik ve siyasal boyutu Türkiye'nin siyasal hayatının önemli bir dönüm noktasını temsil etmektedir. Türkiye'nin siyasal hayatında İslamcılığın siyasete girişi için bir dönüm noktası olarak kabul edilen Türk İslam Sentezi düşüncesinin ortaya çıkışı, İslamcılığın yükselişi ile eş zamanlı olarak gerçekleşmiştir. Çeşitli tarihsel, siyasal ve kültürel değişimlerin yanı sıra çeşitli ideolojik ve siyasal gelişmelere yanıt olarak gelişen bu sentez, Türkiye'de 1970'lerden itibaren önemli bir ideolojik akım haline gelmiştir. Özellikle Türk İslam Sentezi düşüncesinin 12 Eylül askeri darbe sonrasında Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin resmî ideolojisi olarak dönemin siyasal iktidarı tarafından benimsenmesi, toplumun dinî ve kültürel değerlerine vurgu yapılmasına zemin hazırlamıştır. Bu durum, Soğuk Savaş Dönemi'nde Türk İslam Sentezi düşüncesinin siyasi ve toplumsal dinamikler ile şekillenip etkisini sürdürmesine ve bazı eleştirilere maruz kalmasına yol açmıştır. Türk İslam Sentezinin analiz edildiği bu çalışmada Türk İslam Sentezinin bir ideolojik akım olarak Soğuk Savaş Dönemi içerisinde geçirmiş olduğu evrimin tarihsel, ideolojik ve siyasal boyutu incelenmiştir. Çalışmanın temel amacını gerçekleştirmeye ilişkin olarak yapılmış olan araştırmalarda nitel araştırma tekniklerinden olan metin içi analiz yöntemi kullanılmış olup çalışmanın tamamlanmasına ilişkin süreç bu şekilde tamamlanmıştır.