Üniversite hastanesine başvuran meme kanseri tarama grubundaki kadınlarda meme kanseri sağlık inançları ve aile hekimlerinin bireyin sağlık inancında ve tarama yaptırmasındaki rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, Tayfur Ata Sökmen Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA NUR TİYEK
Danışman: Cahit Özer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kadınların meme kanseri hakkında sağlık inançlarını ve sağlık inancının meme kanseri tarama davranışına etkisini görmek, aile hekimlerinin bireyin sağlık inancında ve tarama yaptırmasındaki rolünü incelemek amaçlandı. Yöntem: Üniversite Hastanesine başvuran meme kanseri tarama grubundaki kadınlara sosyodemografik özellikleri, meme kanseri risk faktörlerini, mamografi (MMG) tarama davranışı ve aile hekimlerinin ve diğer sağlık çalışanlarının meme kanseri danışmanlığıyla ilgili soruları içeren anket ve meme kanseri sağlık inanç modeli ölçeği uygulanmıştır. Bulgular: 1082 kadın katılmıştır. Aile hekiminin meme kanseri ve risk faktörleri hakkındaki danışmanlığı, mamografi önermesi ve sonucunu takip etmesi ve klinik meme muayenesi yapması taramada etkili bulunmuştur. Aile hekiminin meme kanseri hakkında danışmanlık vermesinin kendi kendine meme muayenesi (KKMM) engel (p=0,254) ve MMG yarar (p=0,532) alt boyutu dışında diğer alt boyutlarında etkisi olduğu görülmüştür. Aile hekiminin meme kanseri risk faktörleri hakkında danışmanlık verdiği katılımcıların, vermediği katılımcılara göre duyarlılık (p=0,002), ciddiyet (p=0,013), KKMM yarar (p=0,015) ve öz etkililik (p<0,001) algılarının daha yüksek olduğu, MMG engel (p<0,001) algısının ise daha düşük olduğu görülmüştür. Sağlık motivasyonu (p=0,057), KKMM engel (p=0,224) ve MMG yarar (p=0,935) algısının ise benzer olduğu görülmüştür. Mamografi danışmanlığı verilmesinin, MMG yarar (p=0,386) algısında etkisi olmadığı, engel algısında (p=0,016) etkisi olduğu mamografi sonucunun takip edilmesinin, MMG yarar algısında (p=0,315) etkisi olmadığı ancak engel algısında (p<0,001) ise etkisi olduğu görülmüştür. Sonuçlar: Aile hekimlerinin koruyucu hekimlikte ve meme kanseri sağlık inancında önemli etkisinin olduğu, meme kanseri danışmanlığının KKMM engel ve MMG yarar algısında etkisi olmadığı, mamografi danışmanlığının MMG yarar algısında etkisinin olmadığı görülmüştür. Anahtar kelimeler: Meme kanseri, Meme kanseri sağlık inanç modeli ölçeği, Aile hekimi